"MoMoGuN ToBiLuNg kAnDaWaYOn"

Rindunya....

2010-10-27T22:07:00.002+08:00

Suda sekian lama blog ku ini tidak terupdate...huhuhuhu..ini la bah SRT jarang suda online, sibuk kunu mengurus anak2 n keluarga hehehe (btl kai tu hehehe). Rindu rasanya setelah sekian lama tidak berkunjung ke blog teman2...(siou ah). Oh ya...saya ingin menjejak kasih saudara2 ku yang berada di Toburon Kota Belud, sesiapa saja yang mengenali mereka2 yang ber"ibu"kan atau ber "nenek" kan atau ber "bapa"kan atau ber"datuk"kan kepada nama ni katakan kepada mereka kami sekeluarga ingin mengenali mereka sekalian...TQ. (Somomoi & Siriyon - kalau tidak silap la ni hehehe). Jumpa lagi ya...GBU all!!

Why Women Cry ?

2009-09-15T14:57:00.003+08:00

Watch her eyes, A little boy asked his mother, "Why are you crying mom?" "Because I'm a woman", she told him. "I don't understand , " he said. His Mom just hugged him and said , "And
you never will." Later the little boy asked his father , "Why does mother seem to cry for
no reason?" "All women cry for no reason , " was all his dad could say.

The little boy grew up and became a man , still wondering why women cry... Finally he put in a call to God. When God got on the phone , he asked , "God , why do women cry so easily?"

God said:

"When I made the woman she had to be special. I made her shoulders strong enough to carry the weight of the world, yet gentle enough to give comfort. I gave her an inner strength to endure childbirth and the rejection that many times comes from her children. I gave her a hardness that allows her to keep going when everyone else gives up , and take care of her family through sickness and fatigue without complaining. I gave her the sensitivity to love her children under any and all circumstances , even when her child has hurt her very badly. I gave her strength to carry her husband through his faults and fashioned her from his rib to protect his heart. I gave her wisdom to know that a good husband never hurts his wife , but sometimes tests her strengths and her resolve to stand beside him unfalteringly. And finally , I gave her a tear to shed. This is hers exclusively to use whenever it is needed."

"You see my son , " said God , "the beauty of a woman is not in the
clothes she wears , the figure that she carries , or the way she combs her hair.

The beauty of a woman must be seen in her eyes , because that is the
doorway to her heart - the place where love resides."

Happy Father's Day...

2009-06-24T21:52:00.002+08:00

Tidak terlambat rasanya saya mengucapkan Selamat Hari Bapa kepada mereka2 yang bergelar bapa dan yang bakal bergelar bapa. Jadilah bapa2 yang baik kepada anak2 kalian dan seluruhnya...and to my Hubby..Happy Father's Day and we love you so much!!!

Hilangkan Rindu..

2009-06-24T20:42:00.003+08:00

Lama rasanya saya tidak bersama-sama rakan-rakan di MAYA ini, jadi malam ni saya mengambil kesempatan untuk menghilangkan rindu kepada keng-kawan, kerana selepas ini saya akan bercuti lagi hehehe..harap2 selepas ini cuti saya tidak panjang..terlalu banyak yang ingin saya kongsikan tapi tidak tahu mana satu yang di dulukan hahahaha...biasalah tinggal di kampung macam2 yang kita lalui...ada seronok..ada yang pelik..dan macam2 ada. Apa pun selama berada di kampung, walaupun macam2 ada tapi saya tetap HAPPY bersama dengan hubby, my Hero dan family yang lain. satu perkara yang menarik yang saya lalui setelah bergelar PENANAM ANGGUR ni, saya berpeluang bersama2 dengan staff SAM meninjau perkembangan pembangunan yang berlaku di KM...dan yang mengujakan saya, SAM menjemput/melantik saya sebagai salah satu staff SAM. Terima kasih kepada sanguru dan staff2 sekalian. Dulu saya menyokong SAM dari belakang sekarang saya SEBARIS dengan staff SAM...dalam memperjuangkan SAM!!!

Berehat Sementara...

2009-06-11T08:46:00.004+08:00

Hari ini adalah hari terakhir saya bekerja di sini (Globinaco) setelah 3 tahun usia perkhidmatan saya yang tidak seberapa ini hahaha....berat juga hati mau tinggalkan opisku ini tapi ada yang lebih penting yang memerlukan saya. Biasalah kalau suda bergelar WIFE n MUMMy ni. Selepas ni, mungkin saya akan kurang aktif mengikuti perkembangan kengkawan di maya ini. Saya pasti merindui cerita2 dari rakan maya sekalian...apapun saya akan kembali secepat mungkin....berehat oku noh ti, kada oku dikoyu olingai kio....God Bless You all!!

Datuk setan’ perkosa cucu

2009-06-05T11:53:00.000+08:00

Ini Datuk sial punya orang..bagus mampus ni orang!!Celaka!!

TELUK INTAN: ‘Datuk segala setan’ gelaran paling tepat diberikan kepada seorang lelaki yang tergamak menjadikan cucu perempuannya berusia lima tahun sebagai tempat memuaskan nafsu buasnya selama hampir tiga minggu sejak awal bulan lalu.

Lebih memalukan, warga emas berusia 66 tahun berhati binatang itu juga sanggup mempelawa tiga rakan, termasuk seorang anak angkat yang tinggal bersamanya untuk ‘meratah’ tubuh kanak-kanak itu di rumahnya di Langkap, dekat sini.

Perbuatan kejam keempat-empat suspek selama hampir tiga minggu hanya berakhir apabila disedari seorang jiran yang menyedari perubahan fizikal dan mental mangsa.

Mulanya kanak-kanak itu enggan bercerita, tetapi selepas dipujuk jiran berkenaan, akhirnya mengadu mengalami kesakitan melampau di kemaluannya.

Terkejut dengan pengakuan itu, jiran terbabit memujuknya membenarkan dia melihat kemaluan mangsa untuk dirawat.

Selepas diperiksa, jiran berkenaan sekali lagi terkejut apabila melihat ada kesan luka teruk di kemaluan mangsa.

Mengesyaki ia disebabkan perbuatan terkutuk datuk mangsa, jiran berkenaan memaklumkan kepada Jawatankuasa Kemajuan dan Keselamatan Kampung (JKKK).

Selepas berbincang, JKKK membuat laporan di Balai Polis Langkap pada 28 Mei lalu.

Ketua Polis Daerah Hilir Perak, Asisten Komisioner Goh Kok Liang, berkata bertindak atas laporan itu, seorang warga emas berusia 66 tahun yang juga datuk mangsa ditahan untuk siasatan, diikuti penahanan dua lagi lelaki masing-masing berusia 42 dan 29 tahun.

“Seorang lagi suspek berusia 40-an masih diburu polis selepas dipercayai menghilangkan diri apabila mengetahui penahanan tiga suspek terbabit.

“Siasatan juga mendapati suspek berusia 29 tahun itu anak angkat kepada datuk mangsa. Mangsa menjadi habuan keempat-empat suspek selama tiga minggu sebelum terbongkar 28 Mei lalu.

“Ketiga-tiga suspek kini direman untuk membantu siasatan. Dua daripada suspek yang ditahan juga dipercayai penagih dadah,” katanya.

Menurut Goh, mangsa dihantar ke Hospital Teluk Intan untuk pemeriksaan dan laporan hospital menunjukkan terdapat kesan koyak di kemaluan mangsa dipercayai akibat dirogol.

Katanya, polis juga akan mendapatkan bantuan khas iaitu daripada Unit Perlindungan Kanak-kanak Polis Diraja Malaysia (PDRM) yang mempunyai kepakaran dalam mengumpul keterangan daripada mangsa bawah umur.

Kes terbabit disiasat mengikut Seksyen 376 Kanun Keseksaan.

Jika sabit kesalahan pesalah boleh dipenjara tidak kurang enam tahun dan tidak lebih 20 tahun serta sebatan.

AHLI JAWATANKUASA PENYUSUNAN BUKU UNDANG - UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG

2009-06-05T09:41:00.001+08:00

PENAUNG : ENCIK MUJI NC AMPAU
PENASIHAT : ENCIK ABAR OT. GUMPAI
PENGERUSI : KAN SAGINDEK KULINDOD @ ESMAIL
TIM. PENGERUSI : KK. SUNGKIT HJ. BATUNG
SETIAUSAHA : ENCIK JOHN SIMPUL
AHLI JAWATANKUASA:
1. WKAN MALAWIT PADSOK
2. KK. RUMANGON WADITON
3. KK. MATANDING MAKADALI
4. KK. SAIT MALIGKAM
5. KK. TINGKOLOM DOMPIRON
6. KK. ANGGUN RIPOU
7. KK. MATABI GUMPOK
8. KK. GINSOS KONDOKOI
9. KK. JULIZAH TINGGALANG
10. KK. MADSIKOH SAMBION
11. KK. SANING TUPILAN
12. KK. GAMPAWI BAR
13. KK. GUSTI BANTASAN
14. KK. MENATEO KUMINKING
15. KK. DUMPIL UMUL
16. KK. PEMINTANG MODON
17. KK. LINSUN DURAIM
18. MANTAN WKAN GINSOS MODSONGIR
19. MANTAN WKAN WAIK JUMIN
20. MANTAN WKAN DUNGKONG ANGKAT
21. MANTAN KK. DALISOH TAMUNDOG
22. MANTAN KK. HJ. BATUNG MUKUS @ HJ. SALLEH
23. MANTAN KK. MARIKU DOMPIRON
24. MANTAN KK. MALONG BONTOL
25. ENCIK SAMBILAN LAKANTING
26. ENCIK GUNTARAK MAJUAN
27. ENCIK DAMIT DARIMBONG
28. ENCIK HJ. BIDAR HJ. JANJI
29. ENCIK MULUK MARANGGANG
30. ENCIK BAKAR GUMANG
31. ENCIK PALALON KIAMBAD
32. ENCIK GUNTAMAS TABURAN
33. PUAN LAMIAN GUNGGURUPA
34. PUAN KIMO GUNGGURUPA

Sumber: tobilung.blogspot.com

JENIS DAN NILAI HARTA

2009-06-05T09:40:00.000+08:00

BIL JENIS NILAI MAKSIMUM NILAI MINIMUM
1 Kerbau Indung RM 1000 RM 700
2 Kerbau Sumandak RM 800 RM 500
3 Lembu Indung RM 900 RM 600
4 Lembu Sumandak RM 700 RM 400
5 Panding RM 700 RM 400
6 Kumanis RM 700 RM 400
7 Gong (Tawag) RM 600 RM 300
8 Tajau (Sabpa) RM 500 RM 200
9 Tinukul RM 250 RM 100
10 Babi Besar RM 350 RM 150
11 Kambing Besar RM 250 RM 100
12 Tajau Kecil (Niodop) RM 150 RM 80
13 Sumbul RM 150 RM 80
14 Gadur RM 100 RM 50
15 Salapa RM 80 RM 30
16 Poginggatan RM 50 RM 20
17 Parang (Guluk) RM 40 RM 15
18 Ayam RM 20 RM 10
19 Bontuk RM 5 RM 2

Nota:- Nilai tersebut adalah maksimum dan minimum apabila menghukum mestilah
dengan pertimbangan yang minimum atau sebaliknya, hukuman berdasarkan
fakta kes.

Sumber: tobilung.blogspot.com

ADAT BERLADANG

2009-06-05T09:39:00.001+08:00

a) Mangagang - menebas, menanda
b) Madsalud - mengaji
c) Momodsu tonomon - memandikan bibit padi
d) Mangarantas - menghilangkan penyakit padi
e) Monimbu-timbu - memberi makan semangat padi
f) Timimpuun - memulakan mengetam padi
g) Mamaagi - membahagikan hasil padi kepada orang halus

Sumber: tobilung.blogspot.com

PANTANG LARANG DALAM PERKAHWINAN

2009-06-05T09:35:00.000+08:00

Pantang larang dalam perkahwinan yang bermaksud perkara-perkara yang boleh membatalkan perkahwinan. Pantang larang yang boleh membatalkan perkahwinan ada 3 perkara iaitu:-

1) Kopiyoon ( alamat tidak baik )
2) Raat Tinipi ( mimpi buruk )
3) Okosupan

Tafsiran Pantang Larang

1) Kopiyoon

Dalam perjalanan pengantin lelaki menuju ( pergi ) ke rumah pengantin perempuan tiba-tiba ditengah jalan rombongan mendengar bunyi burung yang dipanggil ‘mongontik’ dalam bahasa Tobbilung atau berjumpa dengan binatang seperti kijang dan rusa maka perjalanan rombongan tersebut terpaksa dibatalkan atau berpatah balik. Tetapi salah seorang wakil rombongan pengantin lelaki harus menyampaikan perkara tersebut kepada pihak perempuan.

2) Raat Tinipi

Dalam menunggu tarikh untuk melansungkan perkahwinan, tiba-tiba salah satu pihak yang berkahwin itu bermimpi buruk seperti mimpi kahwin, memotong kerbau dan apa-apa mimpi yang mendatangkan keraguan atau tidak diingini maka perkahwinan tersebut terpaksa akan ditangguhkan atau dibatalkan jika pihak yang bermimpi itu merasakan sesuatu yang tidak sedap hati ‘arawog ginawo’.

3) Okosupan

Dalam menunggu tarikh untuk melansungkan perkahwinan, tiba-tiba berlaku kematian sama ada di pihak keluarga lelaki atau perempuan maka perkara ini harus disampaikan kepada pihak sebelah untuk menimbangkan perkara yang harus dilakukan sama ada membatalkan atau menangguhkan perkahwinan tersebut.

Nota:

1. Walau bagaimana pun ada adat yang boleh mengimbang atau dipercayai penolak bala tersebut iaitu sogit jika ada berlaku seperti salah satu perkara pantang larang tersebut.
2. Pantang larang tersebut jika tidak dipatuhi maka adalah dipercayai suami isteri akan mengalami kuat sakit dan pendek umur ( mati ). Dan kadang-kala ibubapa suami isteri juga akan mengalami kuat sakit dan pendek umur ( mati ).

3. Oleh itu si lelaki yang mahu berkahwin dikenakan membayar adat sogit
kepada pihak perempuan
Adatnya:- 1 ekor babi besar dan 1 buah tinukul.

Peringatan

Walau pun ada adat seperti yang tertera di atas tidak semestinya terpakai. Sekiranya ada perasaan was-was dan syak wasangka yang timbul maka terpulanglah kepada penerimaan kedua-dua belah pihak, tidak ada paksaan untuk menerima adat tersebut kerana balanya amat berat. Sekiranya perkahwinan terpaksa dibatalkan berpunca dari pantang larang tersebut maka tiada pendakwaan boleh dibuat.

Pantang Larang Masa Menghantar Sinsing

Sekiranya sinsing terjatuh semasa dalam perjalanan atau ‘papatayid’ maka penghantar sinsing ( bantaran ) tersebut mesti terlucut dengan sendirinya dan diganti dengan orang lain. Bantaran yang cuai sehingga menyebabkan sinsing terjatuh maka boleh dikenakan adat sogit 1 ekor ayam besar dan pulanut dibayar kepada pihak lelaki.

PANTANG LARANG ORANG YANG BARU BERKAHWIN

1. Tidak boleh terkena hujan sebelum makan adat panansab, kerana jika terkena hujan dipercayai jika sudah mempunyai anak maka anak tersebut akan terkena penyakit kudis ‘gandas’.Adat panansab ialah:-

a) Umbut pisang
b) Umbut rotan soworingan
c) Umbut rukatan

ADAT ISTIADAT SETELAH MEMPEROLEHI ANAK

1. Mengadakan upacara makan sireh ‘popoingat’ setelah umur anak itu genap 7 hari dan pada masa yang sama memberi nama kepada si anak tersebut. Semasa upacara ini majlis makan dan minum juga akan disediakan mengikut kemampuan.
2. Mengadakan upacara mengaji ‘monggorimpun’ setelah umur anak itu genap 30 hari ( 1 bulan ). Upacara ini dikendalikan oleh ‘bobolian’.

KEPERLUAN MENGADAKAN UPACARA MENGAJI ‘MONGORIMPUN’

a) 1 ekor ayam jantan
b) 1 bilah parang rapo
c) 1 buah tinukul
d) 1 buah gendang
e) 1 batang buluh ‘tinungkabar’

1. Upacara ini dikendalikan oleh bobolian
2. Upacara ‘mongorimpun’ dijalankan dengan dua cara iaitu pertama, cara palapayan
dan kedua, cara popiyoson.
3. Pekeras mengaji ‘mongorimpun’ cara palapayan sebanyak 80 sen
4. Pekeras mengaji ‘mongorimpun’ cara popiyoson sebanyak 50 sen

Tafsiran;
a) Mongorimpun - mengembalikan semangat seseorang
b) Palapayan - cara berlagu dan cakap biasa
c) Popiyoson - cara berteriak dan cakap biasa

Sumber: tobilung.blogspot.com

PENGENALAN BULAN ( NAMA BULAN ) / PENGARUH BULAN

2009-06-05T09:34:00.000+08:00

1. Minsisilau
2. Minsisilau
3. Minsisilau
4. Wulan Sada
5. Sikulab
6. Gogor
7. Giuk
8. Katang Sumilau
9. Sumobul
10. Tuniyan
11. Timpun Bosur
12. Kolimpupuson Bosur
13. Tontolu
14. Tawang
15. Tolikud
16. Tontong
17. Rampagas
18. Limbas
19. Molot
20. Koompuson
21. Katang Tumonob
22. Giuk Tumonob
23. Kolintabason
24. Wulan Kopiyo
25. Mintotonob
26. Mintotonob
27. Mintotonob
28. Mintotonob
29. Mintotono
30. Piromutan

Sumber: tobilung.blogspot.com

SINOPSIS PERKAHWINAN DAN PERCERAIAN SUKU KAUM TOBILUNG

2009-06-05T09:30:00.001+08:00

Pergaulan

Pada zaman silam, pergaulan yang bebas antara lelaki dan perempuan yang belum berkahwin adalah dilarang keras. Sesiapa yang didapati melanggar peraturan ini akan dikenakan denda adat atau ‘sogit’. Jika berkesempatan bertemu di majlis-majlis keramaian, para muda-mudi akan menjaga tatatertib masing-masing. Anak-anak gadis akan menyembunyikan diri di dalam bilik sekiranya ada pemuda datang berkunjung ke rumahnya. Ini adalah untuk mengelakkan dari dipandang serong oleh jiran-jiran tetangga. Dalam pemilihan jodoh pula, ibubapalah yang bertanggungjawab untuk menentukan jodoh dan teman hidup bagi anak-anaknya. Pada kebiasaannya anak-anak muda akan dinilai dari segi kerajinan, kemahiran berburu dan budi pekertinya disamping ketampanan rupa parasnya. Manakala bagi anak-anak gadis pula, orang-orang tua menilainya dari segi kerajinan, kemahiran membuat kerja-kerja rumah seperti menumbuk padi, menjaga anak kecil dan memasak, budi pekertinya dan rupa paras yang cantik juga diambil kira sebelum dipinang untuk dijadikan isteri dan menantu. Pada masa itu, adalah sangat memalukan bagi ibubapa jika tapak tangan anak gadisnya halus kerana ini menandakan anak mereka seorang yang pemalas. Gadis seperti ini jodohnya agak lambat pada masa itu kerana yang menjadi rebutan ialah si gadis ‘sumandak’ yang tapak tangannya kasar dan berkematu ‘kilampanit’ kerana menandakan ia seorang yang amat rajin dalam kerja-kerja rumah. Namun begitu, segalanya sudah berubah mengikut peredaran masa dan modenesasi zaman. Seperti kaum-kaum yang lain, kaum Tobilung juga mengalami banyak perubahan sosial hidup dan budaya. Dizaman kemajuan dan era laf baru ini ibubapa lebih bersikap terbuka dalam segala hal kepada anak-anak. Mereka sudah memahami erti pergaulan dan yang lebih penting mereka sudah memberi keizinan kepada anak-anak perempuan untuk bersaing dengan lelaki dalam segala bidang. Tidak hairanlah jika pada masa ini ramai anak-anak perempuan yang berjaya mendapat pendidikan yang tinggi dan menjawat jawatan yang baik dalam kerajaan ataupun swasta. Malah dalam pemilihan teman hidup sekali pun, tidak keterlaluan jika dikatakan bahawa ibubapa hari ini telah menyerahkan sepenuhnya kepada anak-anak untuk menentukan jodoh dan teman hidup masing-masing.

Perkahwinan

Perkahwinan adalah ikatan di antara lelaki dan perempuan sebagai suami-isteri yang sah mengikut adat. Berikut adalah penerangan tentang adat istiadat perkahwinan dalam suku kaum Tobilung.

Merisik

Sebelum seorang lelaki yang ingin mengahwini seorang perempuan terlebih dahlulu membuat risikan. Merisik bererti ingin mengetahui kedudukan si perempuan yang ingin dikahwini itu sama ada masih bujang atau disebaliknya. Disamping itu untuk mengenali budi pekerti seseorang perempuan yang bakal dijadikan sebagai teman hidup.

Kaedah Merisik

Apabila membuat risikan, pihak lelaki terlebih dahulu melantik seorang perisik yang digelar ‘bantaran’ untuk menjalankan tanggungjawab merisik seterusnya menjadi perantaraan antara pihak lelaki dan pihak perempuan. Bantaran mestilah seorang yang mahir dalam adat istiadat, jujur dan ikhlas. Tugas bantaran ialah bermula semasa merisik seterusnya penghantaran ‘sinsing’, perantaraan menentukan tarikh upacara pertunangan, perantaraan semasa bicara adat (mirayat) berian ‘nopung’ dan sehinggalah selesai upacara perkahwinan. Bantaran adalah sebagai perhubungan dan penyampai maklumat di antara pihak lelaki dan pihak perempuan yang mahu berkahwin.

Kaedah Meninsing / Menunang

Selepas merisik dan mengetahui bahawa si perempuan yang dirisik masih bujang maka bantaran bagi pihak lelaki akan menghantar sebentuk sinsing kepada keluarga pihak perempuan sama ada menerima pinangan lelaki atau tidak. Sinsing yang dihantar itu akan dikembalikan oleh keluarga perempuan melalui bantaran dengan kadar yang segera. Jika pihak perempuan menerima pinangan maka keluarga perempuan akan berpesan kepada bantaran agar pihak lelaki datang meminang pada masa yang ditetapkan seterusnya upacara pertunangan dijalankan serta mengatur bicara adat berian dan menetapkan tarikh perkahwinan.

Majlis Pertunangan

1) Upacara pertunangan
2) Bicara mengatur berian ‘nopung’
3) Menetapkan majlis perkahwinan
4) Menjatuhkan adat lapik ( taklik ) pertunangan oleh Ketua Kampung
5) Jamuan makan dan minum
6) Majlis akan dihadiri oleh keluarga pihak lelaki dan perempuan serta saudara mara.

Hantaran Menunang

1) Cincin emas
2) Kain pakaian
3) Wang dan sebagainya

Berian ‘Nopung’

Pada kebiasaannya selepas sahaja upacara pertunangan dijalankan maka kedua-dua pihak iaitu pihak lelaki dan pihak perempuan akan berpakat untuk mengatur berian ‘nopung’ yang akan dikendalikan oleh Ketua Kampung pihak perempuan. Di peringkat inilah bantaran yang dipilih memainkan peranan besar dan rumit kerana akan menjadi penghubung dan penyampai maklumat kepada pihak lelaki dan pihak perempuan berhubung dengan persetujuan tentang bayaran berian ‘nopung’ yang diminta dan ditetapkan oleh pihak perempuan.

1) Panding bertutup kumanis
2) Sabpa bertutup gong
3) Sabpa bertutup gong
4) Luping besar ( tajau ) bertutup tinukul
5) Kerbau 1 ekor
6) Tinukul ( Sinawing )
7) Rampanau ( tajau keci mempunyai telinga ) sebagai niodop

Di zaman dahulu semua berian ‘nopung’ yang digunakan sebagai hantaran perkahwinan dalam masyarakat Tobilung adalah dalam bentuk ‘dapu’ atau harta seperti gong dan tempayan. Walau bagaimana pun dizaman moden ini semua bentuk hantaran itu boleh ditukar dalam bentuk wang yang senilai dengannya.

Majlis Perkahwinan

1) Perarakan kedatangan pihak pengantin lelaki ke rumah pengantin perempuan diiringi dengan paluan gong ‘pongigalan’ dan tarian ‘mongigol’ sebagai tanda sambutan kedatangan pengantin lelaki dan rombongan. Pengantin lelaki akan diapit oleh dua orang pemuda yang dipanggil ‘magat’.

2) Upacara momulu sigar / monurud tokobuk pengantin lelaki.

3) Upacara miilang.

4) Upacara lapik perkahwinan (taklik) oleh Ketua Kampung sebagai tanda perkahwinan yang sah mengikut adat istiadat suku kaum Tobilung.

5) Jamuan makan dan minum.
6) Dihadiri oleh keluarga pihak lelaki dan pihak perempuan, sanak saudara dan orang ramai.

Pakaian Pengantin Lelaki

1) Seluar panjang hitam
2) Baju sinupakan
3) Tanjak ‘sigar’
4) Selindang ‘musala’
5) Tali pinggang ‘sinabala’
6) Pedang ‘keris’

Pakaian Pengantin Perempuan

1) Sarung ‘tapi linongkitan’
2) Baju ‘sinurangga linongkitan’
3) Tudung ‘sunduk linongkitan dan mempunyai giring’
4) Selindang ‘sinabala’
5) Karo
6) Binolit
7) Lungkaki

SINOPSIS PERCERAIAN DALAM ADAT ISTIADAT
SUKU KAUM TOBILUNG

Perceraian adalah proses perpisahan antara suami isteri mengikut adat. Adat istiadat suku kaum Tobilung adalah melarang perceraian suami isteri tanpa sebab-sebab yang munasabah. Walau bagaimana pun perceraian tidak dapat dielakkan bagi menyelesaikan kes suami isteri yang menemui jalan buntu untuk berdamai atau berbaik daripada suatu sengketa, pergaduhan dan tidak ada persefahaman antara suami isteri. Perceraian kerapkali berlaku bukan sahaja kepada mereka yang masih muda, malahan kepada mereka yang sudah lanjut usia. Dalam hal ini, hukum adat ada peruntukan adat dalam perkara berikut.

Proses Perceraian Berlaku Apabila;

1) Perbuatan curang
2) Tidak hormat menghormati
3) Kuat bergaduh
4) Kuat minum arak dan malas bekerja
5) Suami kahwin lagi ( poligami )
6) Kuat cemburu buta
7) Suami meninggalkan isteri atau sebaliknya
8) Tidak ada kerukunan rumahtangga dan tiada tanggungjawab sebagai suami-isteri

Peruntukan Adat

A. Pihak Lelaki

Jika lelaki menceraikan isterinya tanpa sebab yang munasabah selain daripada belanja anak, haruslah menjelaskan semua berian jika belum dilunaskan dan akan dikenakan membayar adat cerai 1 ekor kerbau sumandak kepada isteri yang dicerai.

B. Pihak Perempuan

Jika si isteri menceraikan suaminya tanpa sebab yang munasabah maka akan dekenakan membayar adat cerai 1 ekor kerbau indung kepada suami yang dicerai.

3 Proses Perceraian:

a) Kes suami isteri dibicarakan
b) Keputusan / Hukuman
c) Sijil / Surat Cerai dikeluarkan oleh Mahkamah Anak Negeri.

4. Pembahagian Harta Apabila Bercerai
Ada dua jenis harta yang berkaitan dengan harta perkahwinan.
i) Harta sendiri baik suami mahupun isteri yang dibawa dari keluarga masing-masing dalam rumahtangga suami isteri.

ii) Harta sepencarian yang diperolehi bersama semasa suami isteri.

Perbedaan kedua jenis harta perkahwinan ini adalah penting untuk pembahagian harta benda jika berlaku perceraian antara suami isteri. Lazimnya jika berlaku perceraian maka harta perkahwinan mestilah dibahagikan mengikut kaedah berikut.

i) Harta sendiri baik suami atau isteri hendaklah dipegang atau diambil masing-masing.

ii) Harta yang diperolehi melalui pencarian bersama hendaklah dibahagi dua.

5. Kedudukan Anak Apabila Bercerai

i) Anak yang masih dibawah umur atau masih menyusu mestilah di bawah jagaan ibu.

ii) Anak yang berumur 16 tahun ke atas diberi pilihan sama ada mengikut bapa atau ibu. Keputusan di tangan anak.

6. Perbelanjaan Anak Apabila Bercerai

Mengenai dengan perbelanjaan anak-anak apabila berlaku perceraian sama ada melalui muafakat atau tidak maka si bapa adalah dipertanggungjawabkan untuk memberi belanja bulanan mengikut persetujuan atau pertimbangan ketua adat tetapi tidak kurang RM 10.00 sebulan.

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian VIII Peruntukan AM

2009-06-05T09:25:00.002+08:00

Kuasa-Kuasa Sedia Ada Di Mahkamah

58. Tiada apa-apa jua dalam kaedah-kaedah ini boleh disifatkan sebagai menghadkan kuasa-kuasa sedia mahkamah untuk membuat apa-apa perintah sebagaimana yang perlu mencegah ketidakadilan atau mencegah penyalahgunaan proses mahkamah dalam apa-apa kes yang melibatkan undang-undang adat anak negeri yang tidak nyata ditakluki di bawah kaedah-kaedah ini, tetapi yang diiktirafkan disebaliknya di bawah undang-undang adat anak negeri bagi masyarakat anak negeri di daerah di mana mahkamah itu ditubuhkan.

JADUAL 1
( KAEDAH 9 (3)

Pertalian persaudaraan sedarah sedaging bagi sumbang.
Maklumat mengenal perhubungan

1. Bapa dan menantu perempuan
2. Bapa dan anak angkat perempuan
3. Ibu dan menantu lelaki
4. Ibu dan anak tiri lelaki
5. Ibu dan anak angkat lelaki
6. Bapa saudara dan kemanakan perempuan
7. Bapa saudara dan kemanakan tiri perempuan
8. Emak saudara dan kemanakan lelaki
9. Emak saudara dan kemanakan tiri lelaki
10. Di antara saudara sepupu dan sepupu
11. Di antara saudara dua pupu dan saudara dua pupu
12. Di antara saudara tiga pupu dan saudara tiga pupu
13. Di antara abang atau adik tiri lelaki dan kakak atau adik tiri perempuan

PERLANGGARAN ADAT DALAM PERKAHWINAN

Perlanggaran ini biasanya dan lazimnya terus menjadi sebagai tambahan adat dalam perkahwinan suku kaum Dusun Tobilung.

PERLANGGARAN ADAT

1. Adat Kababaan Totuo

Sepasang suami isteri, kemudian adik atau abang kepada si suami berkahwin pula dengan dengan anak kemanakan isteri tadi. Si adik atau si abang yang berkahwin dikenakan membayar adat kababaan totuo kepada suami, isteri tersebut kerana sebelumnya si isteri dan si suami sebagai iparnya dan abang atau adiknya menjadi mentuanya selepas berkahwin dengan anak kemanakan isteri tersebut.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul, dibayar kepada suami isteri tersebut

2. Adat Kababaan Tomulok

Sepasang suami isteri, kemudian sepupu si isteri berkahwin pula dengan anak kemanakan si suami tadi, sepupu si isteri yang mahu berkahwin dikenakan membayar adat kababaan tomulok kepada suami isteri tersebut kerana sebelumnya sebagai ipar dan sepupu menjadi mentua selepas berkahwin dengan anak kemanakan si suami tersebut.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat pulanut 1 bilah parang dibayar kepada suami isteri tersebut.

3. Adat Panggor Nginan

Seorang lelaki dengan anak kemanakannya tetapi sudah jauh berkahwin, maka orang tua yang terdapat didalam keluarga perempuan yang adalah sebagai pakcik si lelaki yang berkahwin dan sebagai datuk kepada si perempuan yang berkahwin, maka si lelaki yang berkahwin dikenakan membayar adat panggor nginan kepada orang tua tersebut.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit panggor nginan 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada orang tua tersebut

4. Adat Gayo Babut

Seseorang lelaki berkahwin dengan seorang perempuan yang adalah sepupunya tetapi sudah jauh, si lelaki yang berkahwin dikenakan membayar adat gayo babut kepada orang yang berada didalam keluarga perempuan yang dia adalah pakcik kepada kedua dua belah pihak yang berkahwin.

Adatnya;

(a) Membayar sogit 1 ekor ayam dan
(b) Membayar adat pulanut 1 bontuk dibayar kepada si pakcik tersebut.

( Pelaksanaan adat ini sebaik-baiknya di rumah perempuan yang berkahwin, mengadakan majlis kecil makan dan minum )

5. Adat Kosulakan

Sepasang suami isteri, kemudian adik atau abang lelaki si isteri tadi, berkahwin pula dengan adik atau kakak perempuan si suami, maka si adik atau si abang isteri tadi yang berkahwin dikenakan adat kosulakan kepada suami isteri tersebut;-

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit kosulakan 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat pulanut 1 bilah parang dibayar kepada suami isteri tersebut.

6. Adat Kosugkuan

Sepasang suami isteri, kemudian adik atau abang si suami berkahwin pula dengan adik atau kakak si isteri, maka si adik atau si abang yang berkahwin dikenakan adat kosugkuan kepada suami isteri tersebut. Dalam kaedah ini kedua-dua si suami dan si adik atau si abang yang berkahwin dikenakan adat iaitu si suami dikenakan adat kosugkuan tomulok dan si adik atau si abang yang berkahwin dikenakan adat kosugkuan totuo.

Adatnya;

6.1 Si suami dikenakan membayar adat kosugkuan tomulok kepada si adik atau si abangnya yang berkahwin

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam besar dan
(b) Membayar adat pulanut 1 bilah parang

6.2 Si adik atau si abang yang berkahwin dikenakan membayar adat kosugkuan totuo kepada si suami tersebut:

(a) Membayar adat sogit 1 ekor babi besar dan
(b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul dan
(c) Membayar adat kogusaan 1 buah tinukul dan
(d) Membayar adat keeyaan tiwanon 1 buah tinukul, dibayar kepada mentuanya

7. Adat Kotingaan Tapi

Seorang lelaki yang berkahwin dengan seorang perempuan yang adalah makciknya tetapi sudah jauh, maka si lelaki tersebut dikenakan adat kotingaan tapi kepada perempuan yang dikahwininya.

Adatnya;

a) Membayar adat sogit kotingaan tapi 1 ekor babi dan
b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul, dibayar kepada si perempuan yang
dikahwininya.

8. Adat Pitas

Seorang lelaki yang berkahwin dengan seorang perempuan yang adalah bersaudara sedarah sedaging, maka si lelaki yang berkahwin dikenakan adat pitas.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit pitas 1 ekor ternakan dan
(b )Membayar adat pemitas 1 bilah keris kiulu sawan

(Hukuman adat pitas ini pada umumnya ialah ternakan babi, tetapi setelah diluluskan dalam permesyuaratan Ketua-Ketua Kampung dan Tokoh-Tokoh Adat pada 17hb Julai 2002 dan pada 11hb September 2002 di Balai Muhibbah Kg. Timbang, Kota Belud, maka adat pitas ini diberi ketetapan hukumannya dengan menggunakan istilah baru iaitu ‘ternakan’ yang mana bermaksud babi, sapi dan kerbau).

9. Adat Pingnganak Wagu

Seorang lelaki yang sudah pernah berkahwin tetapi sudah bercerai atau kematian isteri, kemudian berkahwin lagi dengan seorang perempuan yang belum pernah berkahwin, maka si lelaki tersebut dikenakan adat pingnganak wagu.

Adatnya;
(a) Membayar adat pingnganak wagu 1 buah gong atau 1 ekor kerbau indung dibayar kepada perempuan yang dikahwininya.
10. Adat Kosondian

Sesorang lelaki yang mempunyai isteri kemudian berkahwin lagi kepada seorang perempuan lain ( poligami ) kalau bahasa Dusun Tobilung ‘magapid’ maka silelaki dikenakan adat kosondian kepada isterinya yang sedia ada.

Adatnya;

(a) Membayar adat kosondian 1 buah gong atau 1 ekor kerbau indung.

11. Sumbang Soroi

1. Sepasang suami isteri, kemudian adik atau abang si suami berkahwin dengan anak tiri perempuan si suami tadi. Maka si adik atau si abang dikenakan adat sumbang soroi.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan adat pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada ketua adat dan
(b) Membayar adat panggor nginan 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada si suami tersebut dan
(c) Membayar adat panggor nginan 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada si isteri dan
(d) Membayar adat kebabaan totuo kepada si suami 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dan
(e) Membayar adat kebabaan tomulok kepada si isteri 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang.
(f) Membayar adat sogit kepanasan kampung yang berdekatan 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul kepada setiap kampung dan
(g) Membayar adat pisukud Ketua Kampung yang membicarakan kes 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul, tiap seorang pengadil ( Ketua Kampung ).

Nota:
i) Semua pembayaran sogit mestilah kepada Ketua Kampung.
ii) Dan kampung yang berdekatan yang menerima adat sogit kepanasan kampung ditentukan oleh Ketua Kampung.

12. Adat Koonsipan

Seorang lelaki yang bekahwin dengan seorang perempuan yang ada kaitan tali persaudaraan sedarah dan sedaging,maka si lelaki dikenakan adat keonsipan kepada orang-orang yang berada di dalam keluarga perempuan yang dia adalah pak cik atau mak cik kepada dua pasangan yang berkahwin.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit koensipan 1 ekor ayam besar dan
(b ) Membayar adat pulanut 1 bontuk

13. Adat Kowusung

Seorang lelaki yang bersetubuh dengan seorang perempuan yang mana si perempuan adalah sebagai mentuanya tetapi sudah jauh, maka si perempuan itu tadi dikenakan adat kowusung kepada lelaki tersebut.

Adatnya;

(a) Membayar adat kowusung 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul, dibayar kepada si lelaki tersebut.

14. Adat Punso Tamalang

Seorang lelaki yang sudah berkahwin dan mempunyai anak lelaki, tetapi sudah bercerai atau pun kematian isteri, berkahwin lagi kepada seorang perempuan yang juga mempunyai anak perempuan, kemudian anak lelaki tersebut berkahwin pula kepada si anak perempuan itu tadi, maka si anak lelaki tersebut dikenakan adat sumbang punso tamalang.

Adatnya;

(a) Membayar adat sogit kapanasan kampung 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada ketua kampung dan
(c) Membayar adat kebabaan totuo 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada bapanya dan
(d) Membayar adat kebabaan tomulok 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang kepada si ibu (isteri si bapa) dan
(e) Membayar adat panggor nginan kepada si bapa 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dan
(f) Membayar adat punggor nginan kepada si isteri si bapa 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dan
(g) Membayar adat sogit kampung kepada kampung yang berdekatan. ( Kampung yang menerima adat sogit kapanasan kampung adalah ditentukan oleh Ketua Kampung ).

PERLANGGARAN NORMA-NORMA HIDUP MANUSIA

Perbuatan Zina

1. Mana-mana lelaki dan perempuan yang tiada kaitan tali persaudaraan yang belum sah berkahwin membuat persetubuhan haram ( zina ) sehingga mengandung dan melahirkan anak adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

1.1. Lelaki di arah mengahwini perempuan tersebut dan dikenakan adat;

(a) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan pulanut 1
buah tinukul.
(b )Membayar adat malu ibubapa perempuan 1 buah tinukul
(c) Membayar adat berian seperti biasa
(d) Membayar adat pisukud kepada Ketua Kampung 1 buah tinukul dan 1 ekor ayam.
1.2. Jika si lelaki tidak mahu mengahwini perempuan itu boleh dikenakan:-

(a) Membayar adat nopung 1 buah panding dan 1 buah tinukul.
(b) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan pulanut 1
buah tinukul.
(c) Membayar adat malu kepada ibubapa perempuan 1 buah gong
(d) Diarah memberi belanja anak sehingga anak tersebut berumur 18 tahun.
(e) Membayar adat pisukud kepada Ketua Kampung 1 buah tinukul dan 1 ekor
ayam.

Perbuatan Sumbang

2. Mana-mana bapa yang melakukan persetubuhan haram (zina) dengan anak kandungnya sehingga mengandung dan melahirkan anak adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit kepanasan kampung ( sumbang ) 2 ekor kerbau iaitu 1
ekor kerbau jantan sibapa dan 1 ekor kerbau betina sianak.
(b) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan pulanut 1 buah tinukul kepada ketua adat.
(c) Membayar adat sogit kepanasan kampung kepada 7 buah kampung yang berdekatan 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul setiap kampung.
(d) Membayar adat pisukud kepada ketua-ketua adat ( Ketua Kampung )
yang membicarakan kes itu 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul tiap seorang ketua adat ( Ketua Kampung ).
(e) Membayar adat pemutus hubungan bapa kandung dan anak kandung (kopitongkiyadan mimaleeng) 1 buah gong (tawag) kepada si isteri atau pun ibubapa si isteri.
(e) Sekiranya sibapa mempunyai isteri dikenakan membayar adat lapau 2 ekor kerbau indung kepada si isteri iaitu 1 ekor lapau sibapa dan 1 ekor lapau si anak.
(g) Tidak boleh berkahwin dan dipisahkan ke tempat kampung yang berlainan.

Nota:
1. Pada masa perbicaraan kes ini, mesti memotong (monobok) 1 ekor babi sebagai sogit bicara dan pulanut 1 buah tinukul dikendalikan oleh ketua adat
2. Tidak boleh menjalankan perbicaraan sebelum memotong (monobok) babi.
3. Kampung yang menerima sogit kepanasan kampung Akan ditentukan oleh Ketua Kampung.
4. Adat sogit sumbang 2 ekor kerbau itu tidak dimakan, hanya dibunuh dan dipotong-potong hingga bercampur aduk dengan tanah. Kerbau itu adalah sebagai ganti orang sumbang tersebut.

Lapau Namatai

3. Sesiapa jua lelaki atau perempuan setelah kematian isteri atau suami, kemudian
berkahwin lagi sebelum memberi adat todung adalah melakukan perlanggaran adapt istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat todung 1 bilah parang.
(b) Membayar adat lapau namatai 1 ekor kerbau kepada ibubapa simati.

Nota:-
i) Todung adalah adat cerai namatai.
ii) Namatai adalah roh orang mati.
iii) Adat todung ialah 1 bilah parang.

Hubungan Sejenis

4. Sesiapa jua lelaki yang didapati melakukan hubungan sejenis (mibusul) dan perempuan yang didapati melakukan hubungan sejenis (milokop) adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul dibayar kepada ketua adat.
(b) Membayar adat sumbang kampung 1 ekor kerbau dibayar kepada Ketua Kampung untuk dipotong dan dimakan beramai-ramai.
Perbuatan Mencabul (Magawor)

5. Sesiapa jua yang didapati menyelesup masuk ke bilik tidur seseorang perempuan baik melalui pintu ataupun tingkap dengan tujuan mahu mencabul atau merogol (magawor) perempuan tersebut adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat keenggoritan 1 ekor ayam dan pulanut 1 bontuk
(b) Membayar adat malu kepada ibubapa perempuan 1 buah tinukul.

Perbuatan Membunuh

6. Sesiapa jua yang didapati membunuh dengan sengaja dan mengakibatkan kematian adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat bangun asangkayu 30 sinandangan kepada keluarga simati.

Perbuatan Sabit Membunuh

7. Sesiapa jua yang didapati ada kaitan dengan kematian seseorang atas tuduhan
membunuh dan disabitkan dengan kesalahan membunuh dengan tidak sengaja adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:-

(a) Membayar adat bangun asalapak 15 sinandangan kepada keluarga simati.

Perbuatan Membunuh Dengan Tidak Sengaja

8. Sesiapa jua yang didapati terlibat dengan kematian seseorang yang disebabkan
perbuatan seseorang yang tidak sengaja adalah melakukan perlanggaran adat istiadat dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat kombit bangun sonsol 2 sinandangan.

Nota:-
i) Setiap adat sinandangan mesti didahului atau dikepalai dengan 1 ekor kerbau
dan 1 buah gong barulah diikuti dengan adat sinandangan lain-lain seperti
tajau, tinukul, sumbul, gadur dan salapa.

ii) Kaedah 6, 7 dan 8 sebenarnya adalah kes jenayah dan seterusnya diserahkan
kepada pihak Polis, kecuali kes ringkas yang dikembalikan oleh pihak Polis
kepada Mahkamah Anak Negeri atau Ketua Kampung untuk tindakan
selanjutnya.

Perbuatan Membunuh Ternakan Dan Binatang Peliharaan

9. Sesiapa jua yang didapati membunuh apa-apa ternakan seperti kerbau, sapi, kuda, babi dan sebagainya atau binatang peliharaan seperti anjing, kucing, ayam, itik dan sebagainya yang kepunyaan orang lain dengan tidak ada sebab munasabah adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:-

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan pulanut 1 bontuk.
(b ) Membayar gantirugi kepada pemunya ternakan.
(c) Membayar adat wayud sama besar atau nilai ternakan yang dibunuh.

Kecederaan Yang Disebabkan Oleh Binatang Ternakan

10. Mana-mana binatang ternakan atau peliharaan milikan orang yang telah
mengakibatkan kecederaan kepada orang lain maka pemilik binatang ternakan atau peliharaan itu adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan pulanut 1 bontuk.
(b) Membayar kos perbelanjaan dan kos perubatan.

Perbuatan Bersetubuh Dengan Ternakan

11. Sesiapa jua yang didapati bersetubuh dengan binatang ternakan seperti kerbau,
sapi, kuda, anjing dan sebagainya adalah melakukan perlanggaran adat istiadat suku kaum Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Sekiranya yang melanggar adat istiadat adalah lelaki yang beristeri atau
perempuan yang bersuami dikenakan membayar adat malu kepada si isteri
atau si suami 1 gong dan sogit 1 ekor ayam besar dan pulanut 1 bontuk.
(b) Membayar sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan 1 buah tinukul
kepada ketua adat.
(c ) Membayar sogit kepanasan kampung kepada kampung-kampung yang
berdekatan 1 ekor babi besar dan pulanut 1 buah tinukul.
(d ) Membayar adat pisukud kepada ketua adat yang membicarakan kes 2 ekor
ayam besar dan pulanut 1 bilah parang.

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian V II Kelahiran dan Pantang Larang

2009-06-05T09:23:00.003+08:00

Kelahiran

54. Mana-mana perempuan yang melahirkan bayi di rumah kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit koyomutan 1 ekor ayam besar dan
(b) Membayar adat pekeras atau lakat 1 bilah parang

Perbuatan Dilarang Dalam Tempoh Momuod

55. Sesiapa jau pun yang tanpa sebab-sebab munasabah, berjalan di bawah pokok buahan atau memasuki kebun buah-buahan kepunyaan orang lain dalam tempoh momuod yang sedang dipatuhi apabila suami atau isterinya mati adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan noleh dikenakan:

(a ) Membayar kepada pemunya kebun 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk

Larangan Adat

56.
(1) Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah melanggar atau gagal mematuhi mana-mana larangan mengikut adat dalam tempoh atau keadaan yang orang itu dikehendaki untuk mematuhi di bawah adatnya adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung:

(a) Membayar adat kosulangan sogit 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk
(b) Membayar apa-apa kos perbelanjaan mengadakan upacara ulangan

(2) Dalam kaedah ini, “larangan adat” ertinya suatu perbuatan atau aktibiti yang dilarang dibawah undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung sebagai tanda atau simbol penghormatan dan pemujaan mana-mana peristiwa atau kejadian yang dianggap bersifat ketuhanan dan suci di bawah adat suku kaum Dusun Tobilung:
Masuk Rumah Selepas Pengkebumian
57. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah masuk ke rumah kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain selepas sahaja menghadiri upacara pengkebumian adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit karawagan 1 ekor ayam dan adapt pulanut 1 bontuk.

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian VI Perangai Buruk Melampau, Kelucahan dan Khianat

2009-06-05T09:15:00.003+08:00

Serangan Lucah

33. Sesiapa jua pun, tanpa sebab-sebab yang munasabah menyentuh mana-mana bahagian tubuh mana-mana orang dengan apa jua cara atau alat dengan maksud hendak mencabul kehormatan orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a ) Membayar adat malu 1 buah tinukul
(b) Kalau pegang buah dada si gadis denda 1 buah tinukul
(c) Kalau pegang susu wanita tua 1 buah gong

Pendedahan Lucah

34. Sesiapa jua pun yang dengan sengaja, secara terbuka dan lucah mendedahkan kemaluan atau mana-mana bahagiannya kepada mana-mana orang dengan maksud mencabul kehormatan orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a ) Membayar adat malu 1 buah tinukul

Perkataan Bunyi Atau Isyarat Lucah

35. Sesiapa jua pun yang menyebut apa-apa perkataan atau membuat apa-apa bunyi dalam pendengaran mana-mana orang atau membuat apa-apa isyarat dalam penglihatan mana-mana orang dengan sengaja berniat hendak menghina atau melukakan perasaan orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a ) Membayar adat malu 1 buah tinukul

Perkataan Atau Isyarat Memfitnah

36. Sesiapa jua pun yang menyebut apa-apa perkataan dalam pendengaran mana-mana orang dengan maksud hendak memfitnah, merendahkan, mengaibkan atau menyebabkan kekejian kepada orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat popiasa 1 buah gong

Menyebar Khabar Angin

37. Sesiapa jua pun yang membuat perkataan atau tuduhan palsu terhadap mana-mana orang dengan maksud hendak memfitnah orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b ) Membayar adat malu 1 buah tinukul

Perpecahan Di Upacara

38. Sesiapa jua pun yang melakukan apa-apa perbuatan atau kelakuan dengan cara yang memecah atau menyebabkan perpecahan mana-mana upacara perkahwinan atau pertunangan, keramaian, kenduri atau apa-apa perayaan seumpama adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat ruol ginawo 1 buah gong dan
(b) Membayar adat sogit 1 ekor ayam besar dan adat pulanut 1 bontuk

Perpecahan Di Upacara Pengebumian Atau Sembahyang Mayat

39. Sesiapa jua pun yang melakukan apa-apa perbuatan atau kelakuan dengan cara memecah atau menyebabkan perpecahan mana-mana upacara pengkebumian atau sembahyang mayat atau apa-apa upacara seumpama adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat ruol ginawo 1 buah gong dan
(b ) Membayar adat sogit 1 ekor ayam besar dan adat pulanut 1 bontuk

Pencemaran Sumber Air

40.
(1) Sesiapa jua pun yang dengan sengaja atau pengetahuannya, mengadukan, mencemarkan atau mengotorkan mana-mana mata air kegunaan bersama, kolam air perkampungan atau sungai hingga menjadikannya kurang layak bagi maksud yang biasanya digunakan,adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar sogit 1 ekor babi besar dan pulanut 1 buah tinukul dan
(b) Membayar adat koyomutan 1 botol minyak kelapa dan 1 gengam kapas

(2) Apa-apa pembayaran sogit di bawah kaedah ini hendaklah diberikan kepada Ketua Kampung yang akan mengagihkkan penalti itu dengan kadar yang sama kepada tiap-tiap keluarga yang biasanya bermastautin di kampung itu.

Pencerobohan

41. Sesiapa jua pun yang tampa sebab-sebab munasabah, memasuki mana-mana rumah atau mana-mana bahagiannya kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobulung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam besar dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b ) Membayar adat denda 1 buah tinukul.

Memasuki Bilik Tidur

42. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah atau izin daripada pemilik atau penghuni mana-mana bilik tidur, memasuki bilik tidur itu yang biasanya dihuni oleh orang ahli keluarga perempuan adalah melakukan perlanggaran undang- undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a ) Kalau bilik itu dihuni oleh perempuan bujang kena denda adat kemaluan 1
ekor kerbau sumandak.
(b ) Kalau bilik itu dihuni oleh suami isteri kena denda adat malu 1 ekor kerbau
indung.
(c ) Kaedah ini tidak terpakai terhadap ahli keluarga terdekat kepada perempuan
dimasuki bilik tidurnya.

Kerosakan Kepada Harta Alih

43. Sesiapa jua pun yang tampa sebab munasabah, melakukan apa-apa perbuatan yang merosakkan atau menyebabkan kerosakan kepada mana-mana harta alih kepunyaan orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:-

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b) Membayar ganti rugi

Kecederaan Kepada Ternakan Atau Unggas

44. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah mencederakan, mencacatkan atau membunuh mana-mana ternakan atau unggas kepunyaan orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bentuk dan
(b) Kalau ternakan atau unggas itu mati, mesti diganti dangan ternakan yang sama besar dan begitu juga unggas
(c) Membayar adat wayud, kalau ternakan 1 ekor ternakan begitu juga unggas 1 ekor unggas.

Melempar Benda Ke Rumah

45. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah melempar atau melontar apa-apa benda ke rumah kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit tiguras 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b )Membayar denda adat 1 buah tinukul.

Menyumpah Dan Mengutuk

46. Sesiapa jua pun yang menyumpah atau menyebut suatu kutukan terhadap orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit keentulusan 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b) Membayar adat denda 1 buah tinukul kepada yang terkilan.

Pagar

47. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah,memindah, mengubah, mencacat atau memotong mana-mana pagar atau mana-mana bahagiannya di atas mana-mana tanah kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit raat ginawo 1 ekor ayam besar dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b) Membaiki kerosakan pagar atau
(c) Membayar ganti rugi kos sebenar membaiki pagar atau
(d )Membayar adat denda 1 buah tinukul.

Tanggungan Terhadap Kerosakan Oleh Binatang

48. Mana-mana pemunya atau yang bertanggungjawab ke atas suatu binatang yang gagal untuk mengurung, menambat atau mengawal atau membiarkan binatang itu tersesat adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung, jika binatang itu menyebabkan kerosakan kepada apa-apa harta atau mana-mana bahagiannya kepunyaan orang lain dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit ruol ginawo 1 ekor ayam besar dan adat pulanut 1 bontuk dan
(b) Membaiki apa-apa kerosakan atau
(c) Membayar gantirugi apa-apa kerosakan atau
(d) Membayar adat denda 1 buah tinukul

Menyebabkan Pencerobohan Kerana Menggangu Binatang

49. Sesiapa jua pun yang menggangu binatang kepunyaan orang lain atau menggangu apa-apa pagar, kurungan atau bangunan di dalam mana binatang itu dikurung yang menyebabkan atau membolehkan binatang itu menceroboh adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit raat ginawo 1 ekor ayam besar dan adat pulanut
(b) Membayar gantirugi kerosakan atau
(c) Membaiki kerosakan atau
(d ) Membayar adat denda 1 buah tinukul

Menebang Pokok

50. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah memotong, menebang, memindah atau memungut mana-mana pokok atau mana-mana bahagiannya di atas mana-mana tanah kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit raat ginawo 1 ekor ayam dan pulanut 1 bontuk dan
(b) Apa-apa alat penebang pokok mesti diberi kepada yang terkilan atau
(c ) Membayar denda 1 buah tinukul

Gangguan Kepada Empangan Atau Tembok

51.
(1) Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah atau kuasa yang lain, memindah, mengubah, mencacat atau memotong mana-mana empangan atau tembok yang dibina dan dipakai bersama penduduk-penduduk mana-mana kampung hingga menjadikan empangan atau tembok itu kurang layak bagi maksud yang biasanya digunakan adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit ruol ginawo 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah

Tinukul kepada Ketua Kampung

(2) Apa-apa pembayaran sogit di bawah kaedah ini hendaklah diberikan kepada Ketua Kampung yang akan mengagihkan penalti itu dengan kadar yang sama kepada ketua tiap-tiap keluarga yang biasanya bermastautin di kampung itu.

(3) Kaedah ini tidak terpakai kepada seseorang yang terikat untuk menyempurnakan waran atau dibuat pada menjalankan bidang kuasa yang diberikan di bawah enakmen ini atau mana-mana undang-undang yang bertulis lain.

Gangguan Kepada Petanda Harta

52. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah memindah, mengubah, mencacat atau memotong mana-mana tonduk, pagon atau alat-alat mengikut adapt yang lain di atas mana-mana harta atau mana-mana bahagiannya adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit ruol ginawo 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk.

Mungkir Janji

53. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab munasabah enggan menunaikan suatu janji adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan bolah dikenakan:

(a) Membayar adat koimanan 20 % ( dua puluh peratus ) daripada ianya suatu perjanjian.
(b) Membayar adat babas 1 ekor ayam.

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian V Tanah Perkuburan dan Kematian

2009-05-27T11:29:00.004+08:00

Menggali Kubur

24. Sesiapa jua pun tanpa sebab-sebab yang munasabah atau tanpa izin daripada keluarga atau saudara kadim simati, menggali di atas kubur simati adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat korualan ginawo 1 ekor kerbau kiadi dan
(b) Membayar gantirugi membaiki kuburan

Membakar Kubur Tanpa Sebab Munasabah

25. Sesiapa jua pun tanpa sebab-sebab yang munasabah membakar atau menyebabkan kebakaran mana-mana kubur adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar sogit 1 ekor kerbau dan
(b) Membayar kos membaiki kerosakan kuburan

Membakar Kubur Dengan Tidak Sengaja

26. Sesiapa jua pun yang dengan tidak sengaja membakar atau menyebabkan kebakaran mana-mana kubur adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar sogit 1 ekor kerbau
(b) Membayar kos membaiki kuburan

Kerosakan Kepada Kubur

27. Sesiapa jua pun yang melakukan apa-apa perbuatan atau meninggalkan suatu perbuatan yang merosakkan atau mungkin mengakibatkan kerosakan kepada mana-mana kubur disebabkan perbuatan atau peninggalan itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat korualan ginawo 1 buah gong dan
(b) Membayar adat sogit 1 ekor kerbau

Gangguan Kepada Kubur

28. Sesiapa jua pun yang memindah, mengubah, mencacat atau memotong mana-mana batu nisan atau mana-mana bahagiannya mana-mana tulisan pada nisan atau ukiran adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat korualan ginawo 1 buah gong dan
(b) Membayar kos sebenar gantirugi membaiki kerosakan kubur

Pengkebumian Di Tanah Perkuburan Yang Dirizabkan Untuk Kampung Lain

29.
(1) Sesiapa jua pun tanpa sebab-sebab munasabah, mengkebumikan mayat di tanah perkuburan yang dirizab untuk kampong lain tanpa terlebih dahulu memdapat izin daripada Ketua kampong bagi kampong itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit korungkapan 1 ekor babi besar dan
(b ) Membayar denda adat 1 buah tinukul

(2) Apa-apa pembayaran sogit di bawah kaedah ini hendaklah diberikan kepada Ketua Kampung yang akan mengagihkan penalti itu dengan kadar yang sama kepada tiap-tiap keluarga yang biasanya bermastautin di kampong itu.

Pengkebumian Mayat Tanpa Izin

30. Sesiapa jua pun tanpa sebab-sebab munasabah atau keizinan keluarga atau saudara kadim simati mengkebumikan mayat adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan
(b )Membayar adat korualan ginawo 1 buah tinukul

Kematian Di Rumah Orang Lain

31. Jika seseorang itu meninggal dunia di rumah kepunyaan atai dalam penghunian sah orang lain, bukan sanak saudara simati, maka keluarga atau saudara kadim simati adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat kawantayan 1 buah tinukul dan
(b) Membayar adat sogit 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk
(c) Membayar adat lakat 1 buah mangkuk

Kematian Di Ladang atau Di Sawah

32. Jika seseorang itu meninggal dunia di ladang atau di sawah kepunyaan atau dalam penghunian sah orang lain bukan sanak saudara simati, maka keluarga atau saudara kadim simati adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar sogit kotigagan 1 ekor ayam dan pulanut 1 bontuk dan
(b) Membayar kos adat pongimuaw atau RM 10.00 dan
(c) Membayar adat karawagan 1 buah tinukul.

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian IV Perkahwinan, Pertunangan dan Pikatan

2009-05-27T10:47:00.006+08:00

Perkahwinan Di Antara Anak Saudara

12.
(1) Mana-mana lelaki mengahwini seorang perempuan yang saudaranya melalui pertalian persaudaraan sedarah sedaging adalah melakukan pelanggaraan undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung.

(a) Membayar adat pitas 1 ekor ternakan dan adat pulanut 1 buah keris kiulu sawan, keris ini diberikan kepada orang lain yang tiada hubungan kekeluargaan yang berkahwin dan
(b) Membayar sogit kepanasan kampung kepada 7 kampung yang berdekatan, 1 ekor babi besar dan adat pulanut 1 buah tinukul dan
(c) Membayar adat pisukud kepada pengadil, 1 buah tinukul dan 1 ekor ayam dan
(d ) Membayar adat ‘Panggor Nginan’ dibayar kepada datuk, nenek perempuan 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul.
(e ) Membayar adat kababaan tetuo 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul dan
(f ) Membayar adat kababaan tomulok 1 ekor babi dan pulanut 1 bilah parang dan
(g ) Membayar adat sogit perkahwinan 1 ekor babi besar dipotong di rumah pengantin perempuan

(2) Dalam kaedah ini, seseorang itu hendaklah disifatkan sebagai saudara melalui pertalian persaudaraan sedarah sedaging jika seseorang itu termasuk dalam perhubungan kekariban yang ditetapkan dan disenaraikan di dalam jadual II

Penamatan Pertunangan

13.
(1) Sesiapa jua pun yang bertunang, menamatkan pertunangan itu tanpa sebab-sebab yang munasabah adalah melakukan pelanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

Pihak lelaki

(a) Membayar adat lapik 1 ekor kerbau indung dan
(b) Semua kos perbelanjaan dan pemberian pertunangan tidak dikembalikan.

Pihak perempuan

(a) Membayar adat lapik 1 ekor kerbau sumandak dan
(b) Semua kos perbelanjaan dan pemberian pertunangan dikembalikan kepada lelaki.

(2) Adat lapik pertunangan ini mestilah dibuat sempena majlis pertunangan, adat lapik ini adalah sebagai pengikat pertunangan dan mestilah dibuat sebagai satu perjanjian diantara si lelaki dan si perempuan yang bertunang.

(3) Jika berlaku penamatan pertunangan:

(a) Jika pihak lelaki, maka pihak perempuan berhak mendapat adat lapik 1 ekor kerbau indung dan semua kos perbelanjaan pertunangan tidak dikembalikan.
(b) Jika pihak perempuan, maka pihak lelaki berhak mendapat adat lapik 1 ekor kerbau sumandak dan semua kos pertunangan mestilah dikembalikan kepada pihak lelaki.

Paksaan Untuk Berkahwin

14. Dalam kaedah ini, tiada seorang boleh dipaksa berkahwin sekiranya;-

(a) Pihak yang terkilan itu telah dibayar adat babas dan denda malu atau
(b) Kedua-dua pihak pertunangan itu saling bersetuju kepada penamatan pertunangan itu atau
(c) Pada pendapat pengadil-pengadil pertunangan itu telah terputus sehingga tidak dapat dipulihkan

Persetubuhan Haram Oleh Seorang Yang Bertunang

15.
(1) Sesiapa jua pun yang bertunang, melakukan persetubuhan haram dengan mana-mana orang yang adalah bukan orang dia bertunang untuk berkahwin adalah melakukan pelanggaran adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:-

(a) Lelaki – membayar adat lapau tunang atau lapau sinsing 1 ekor kerbau indung kepada tunang perempuannya dan
(b) Membayar adat malu kepada ibubapa tunangnya 1 buah tinukul dan
(c) Membayar adat sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang dan
(d) Perempuan – iaitu pasangan lelaki membuat pelanggaran membayar adat lapau sinsing 1 ekor kerbau sumandak dibayar kepada tunang lelaki tersebut dan
(e) Membayar adat sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang
(f) Membayar adat pisukud Ketua Kampung 1 buah tinukul dan 1 ekor ayam

(3) Jika apa-apa perlanggaran di bawah ini mengakibatkan penamatan mana-mana pertunangan, orang yang melakukan perlanggaran boleh dikenakan:

Jika Lelaki

(a) Membayar adat lapik tunang 1 ekor kerbau indung dan
(b) Membayar adat malu 1 buah tinukul dan
(c) Semua kos perbelanjaan dan pemberian pertunangan tidak dikembalikan dan
(d) Membayar adat lapau tunang atau lapau sinsing 1 ekor kerbau indung

Jika Perempuan

(a) Membayar adat lapik tunang 1 ekor kerbau sumandak
(b) Membayar adat malu 1 buah tinukul dan
(c) Semua kos perbelanjaan dan pemberian pertunangan mesti dikembalikan kepada tunang lelakinya dan
(d) Membayar adat lapau tunang atau lapau sinsing 1 ekor kerbau sumandak

Persetubuhan Haram Dengan Tunang Orang Lain

16.
(1) Seseiapa jua pun yang melakukan persetubuhan haram dengan tunang orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat istiadat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

Lelaki:

(a) Membayar adat lapau tunang atau lapau sinsing 1 ekor kerbau indung dibayar kepada tunang perempuannya dan
(b) Membayar adat malu kepada ibubapa lelaki 1 buah tinukul dan
(c) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang dan
(d) Perempuan – iaitu tunang lelaki membayar adat lapau tunang 1 ekor kerbau sumandak
(e) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang

(2) Jika apa-apa perlanggaran di bawah kaedah ini mengakibatkan dengan
penamatan pertunangan, orang yang melakukan perlanggaran boleh
dikenakan:

Lelaki:

(a) Membayar adat lapik pertunangan 1 ekor kerbau indung
(b) Membayar gantirugi kos perbelanjaan dan pemberian pertunangan dan
(c) Membayar adat malu 1 buah tinukul dan
(d) Membayar adat lapau sinsing 1 ekor kerbau indung dan
(e) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dan

Perempuan:

(a) Membayar adat lapau tunang atau lapau sinsing 1 ekor kerbau sumandak kepada tunangnya dan
(b) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan pulanut 1 bilah parang
(c) Membayar adat lapik 1 ekor kerbau sumandak

Memikat Tunang Orang Lain

17.
(1) Sesiapa juapun yang memikat atau membawa pergi tunang orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat lapau tunang atau lapau sinsing 1 ekor kerbau indung
(b ) Membayar adat malu kepada tunang perempuan 1 buah tinukul
(c ) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul

(2) Dalam kaedah ini, jika orang yang melakukan perlanggaran itu adalah seorang perempuan, dia dikenakan membayar:

(a) Membayar adat lapau sinsing 1 ekor kerbau sumandak
(b) Membayar adat malu 1 buah tinukul kepada tunang lelaki dan
(c) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan pulanut 1 bilah parang

Memikat Isteri Atau Suami Orang Lain

18.
(1) Sesiapa jua pun yang memikat atau menbawa isteri orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat lapau 1 ekor kerbau indung kepada si suami dan
(b) Membayar adat malu 1 buah gong kepada si suami dan
(c ) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul

(2) Perempuan si isteri dikenakan:

(a) Membayar adat lapau 1 ekor kerbau sumandak kepada suaminya
(b) Membayar adat malu 1 buah tinukul kepada suaminya
(c) Membayar sogit kampong 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang dan
(d) Membayar sogit anak-anak 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk tiap seorang jika ada.

Mengahwini Isteri Atau Suami Orang Lain

19.
(1) Mana-mana lelaki yang mengahwini seorang perempuan yang adalah seorang
isteri orang lain adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum
Dusun Tobilung - Solod

(2) Mana-mana perempuan yang mengahwini seorang lelaki yang adalah suami orang lain adalah melakukan perlanggaran adat suku Dusun Tobilung - Monolod

(3) Jika lelaki mengahwini isteri orang lain:-

(a) Membayar adat solod 1 ekor kerbau indung kepada si suami perempuan
(b) Membayar adat lapau 1 ekor kerbau indung kepada si suami perempuan
(c) Membayar adat malu 1 buah gong kepada si suami perempuan
(d ) Membayar adat sogit kampong 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul.

(4) Perempuan si isteri orang dikenakan:

(a) Membayar adat lapik perkahwinan 1 ekor kerbau sumandak kepada suaminya
(b) Membayar adat lapau 1 ekor kerbau sumandak kepada suaminya
(c) Membayar adat malu 1 buah tinukul kepada suaminya
(d ) Membayar adat kampong 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul
(e ) Membayar sogit anak-anak 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk tiap seorang jika ada.

(5) Jika perempuan yang mengahwini suami orang lain boleh dikenakan:-

(a) Membayar adat lapau 1 ekor kerbau sumandak dan
(b) Membayar adat solod 1 ekor kerbau sumandak dan
(c) Membayar adat malu 1 buah tinukul dan
(d) Membayar sogit kampong 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang

(6) Lelaki si suami orang:-

(a) Membayar adat lapau 1 ekor kerbau indung dan
(b) Membayar adat lapik perkahwinan 1 ekor kerbau indung dan
(c) Membayar adat malu 1 buah tinukul kepada isterinya dan
(d) Membayar sogit kampong 1 ekor babi dan adat pulanut 1 bilah parang dan
(e) Membayar sogit anak-anak 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk tiap seorang jika ada.

Perkahwinan Bigami Atau Poligami

20. Mana-mana lelaki yang telah berkahwin, berkahwin lagi dalam masa isterinya masih hidup adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:-

(a) Perkahwinan poligami mengikut adat.

1. Membayar “adat kosondian” kepada isteri sedia ada 1 buah gong dan
2. Membayar adat sogit anak-anak 1 ekor ayam dan adat pulanut 1 bontuk tiap seorang
3. Menjelaskan semua tanggungan berian kepada isteri sedia ada, jika berian tersebut belum habis dijelaskan

(b) Perkahwinan poligami yang tidak mengikut adat:-

1. Membayar sogit kampong 1 ekor babi dan pulanut 1 buah tinukul dan
2. Membayar adat lapau 1 ekor kerbau indung kepada isterinya yang sedia ada dan
3. Membayar adat kosondian kepada isterinya yang sedia ada 1 buah gong dan
4. Semua tanggungan berian yang belum dijelaskan mesti dijelaskan dan
5. Membayar sogit anak-anak 1 ekor ayam dan pulanut 1 bontuk tiap seorang

Memikat Anak Dara Orang Lain

21. Sesiapa jua pun yang memikat atau membawa pergi anak dara orang lain daripada orang tuanya atau penjaganya adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a ) Membayar sogit kampong 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul
(a) Membayar adat malu ibubapa perempuan 1 buah gong
(b) Membayar adat kapampangan sinuruton 1 ekor ayam dara dan pulanut 1 bontuk dan
(c) Kalau tidak mahu berkahwin boleh dikenakan denda 1 buah gong. ( Dalam kaedah ini si lelaki diarah untuk mengahwini anak dara tersebut, jika enggan boleh didenda 1 buah gong ).

Perkahwinan Sebelum Tamat Tempoh Berkabung

22. Sesiapa jua pun yang berkahwin sebelum tamat tempoh berkabung atau momuod bagi kematian seorang suami atau isteri adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat sogit namatai 1 ekor babi dan
(b) Membayar adat lapau namatai 1 ekor kerbau indung bagi suami dan kerbau sumandak bagi isteri.

Berkahwin Sebelum Kakak

23. Sesiapa jua pun yang berkahwin sebelum kakak adalah melakukan pelanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung adat kotoliban dan boleh dikenakan membayar kepada kakak adat kotoliban 1 buah salapa atau barang-barang lain yang senilai dengannya mengikut adat.

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian III Kesalahan Seksual

2009-05-26T14:25:00.004+08:00

Perbuatan Sumbang Kadim

(1) Mana-mana lelaki yang melakukan persetubuhan dengan seorang perempuan yang diketahui olehnya sebagai cucu perempuan, anak perempuan, adik atau kakak perempuan, nenek atau emaknya adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung – Sumbang Tagayo.

(2) Mana-mana perempuan yang berumur enam belas tahun atau lebih yang membenarkan seorang lelaki yang diketahui olehnya sebagai datuk, bapa, adik lelaki atau abang, anak lelaki atau cucu lelakinya melakukan persetubuhan dengannya keizinannya adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung – Sumbang Tagayo.

(3) Dalam keadaan ini ‘adik atau kakak perempuan’ termasuk saudara perempuan seibu sebapa dan adik lelaki atau abang termasuk saudara lelaki seibu sebapa dan apa-apa ungkapan yang bermaksud perhubungan dua orang hendaklah terpakai walaupun perhubungan itu tidak dapat dikesan melalui nikah yang sah. Lelaki:

(a) Membayar adat sumbang 1 ekor kerbau jantan besar kepada ketua adat dan

(b) Membayar adat sogit miukum 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul kepada ketua adat dan

(d) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul dan(e) Membayar adat sogit kepanasan kampung-kampung yang berdekatan. Ketua Kampung yang menerima sogit akan ditentukan oleh Ketua Kampung.

Perempuan:

(a) Membayar adat sumbang 1 ekor kerbau betina (sumandak) kepada ketua adat dan

(b) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul. Persetubuhan antara anak saudara

(1) Sesiapa jua pun yang melakukan persetubuhan haram dengan seorang yangadalah saudaranya melalui pertalian persaudaraan sedarah sedaging adalahmelakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:Lelaki

(a ) Membayar adat sumbang 1 ekor kerbau endung kepada Ketua Kampung atauketua adat dan(b ) Membayar sogit miukum 1 ekor babi besar dan adat pulanut 1 buah tinukul.

(d) Membayar sogit kepanasan kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buahkepada ketua adat dan

(e ) Membayar sogit kepanasan kampung kepada kampung yang berdekatan 1 ekorbabi besar dan adat pulanut 1 buah tinukul.( Kampung yang menerima adat sogit kampung ditentukan oleh Ketua Kampong ).

Perempuan:

(f) Membayar adat sumbang 1 ekor kerbau sumandak.

(g ) Membayar sogit kampung 1 ekor babi dan adat pulanut 1 buah tinukul

(2) Dalam kaedah ini, seseorang utu hendaklah disifatkan sebagai saudara melalui pertalian persaudaraan sedarah jika seorang itu termasuk dalam perhubungan kekariban yang ditetapkan dan disenaraikan dalam jadual 1Persetubuhan Haram Di Antara Orang-orang Yang Belum Berkahwin

10.

(1) Sesiapa jua pun yang melakukan persetubuhan haram denga mana-mana orang bukan suami isteri adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung – Miakan.

(a) Membayar adat sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan adat pulanut 1 tinukul dan(b) Membayar adat kemaluan keluarga perempuan 1 buah tinukul dan

(2) Jika perempuan seorang anak dara dirogol:

(a) Membayar “adat kepampangan sinuruton” 1 ekor ayam dara kepada si perempuan dan

(b) Membayar sogit kepanasan kampung 1 ekor babi besar dan

(3) Apa-apa pembayaran kepanasan kampung di bawah kaedah ini hendaklah diberi kepada Ketua Kampung yang akan mengagih penalti itu dengan kadar yang sama kepada semua setiap keluarga yang biasanya bermaustatin di kampung itu. Persetubuhan Haram Di Ladang Atau Di Sawah

11. Sesiapa sahaja yang melakukan pelanggaran undang-undang adat suku kaumDusun Tobilung ‘Miakan-akan’ di ladang atau di sawah kepunyaan atau dalampenghunian sah orang lain boleh dikenakan membayar kepada pemilik atau penghuni ladang atau sawah adat sogit

(a) Membayar adat sogit 1 ekor babi besar dan

(b) Membayar adat pulanut 1 buah tinukul dan

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian II Serangan, Hentaman dan Kelakuan Mengancam

2009-05-26T14:14:00.006+08:00

Menyebabkan kecederaan

4. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab yang munasabah menyebabkan kecederaan kepada mana–mana orang adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

I. Jika luka dan keluar darah

(a) Membayar 1 buah tinukul dan

(b) Membayar ‘sogit’ 1 ekor ayam besar dan

(d) Membayar ‘adat sompol’ 1 depa kain putih (balasu) dan

(e) Membayar belanja / kos perubatan

II. Jika kecederaan patah tulang di mana-mana bahagian tubuh

(a) Membayar ‘adat’ denda kecederaan 1 ekor kerbau indung dan

(b) Membayar ‘sogit’ 1 ekor ayam besar dan

(d) Membayar belanja / kos perubatan

III. Jika buta mata sebelah denda adat sama seperti denda adat di bahagian IIIV. Jika buta kedua-dua belah mata

(a) Membayar adat denda kehilangan mata 2 ekor kerbau indung dan

(b) membayar sogit 1 ekor ayam besar dan

5. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab yang munasabah mengancam seseorangdengan kematian, kecederaan, kepada tubuh atau kecederaan adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat ‘tiguras’ 1 ekor ayam besar dan(b) Membayar adat ‘pulanut’ 1 bontuk dan(c) Membayar adat denda 1 buah tinukul.Bangitkan kemarahan

6. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab yang munasabah, melakukan apa-apa perbuatan dalam penglihatan mana-mana orang atau menyebut apa-apa perkataan atau membuat apa-apa bunyi dalam pendengaran mana-mana orang dengan sengaja berniat untuk membangkit kemarahan orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan :

I. Jika cara menfitnah

(a) Membayar adat malu 1 buah tinukul dan(b) membayar adat “babas” 1 ekor ayam besar dan(c) membayar adat “rondot kabang” 1 ekor babi atau kambing

II. Jika cara menyebut nama bapa/ibu yang sudah meninggal

(a) Membayar adat “korualan ginawo” 1 buah tinukul dan

(b) Membayar sogit namatai 1 ekor sapi / kerbau kiadi

III. Jika cara ancaman ( Moniguras)

(a) Membayar adat sogit 1 ekor ayam besar dan

(b) Membayar adat pulanut 1 bontukMenanamkan Ketakutan

7. Sesiapa jua pun yang tanpa sebab-sebab yang munasabah melakukan apa-apa perbuatan dalam penglihatan mana-mana orang atau menyebut apa-apa perkataan dalam pendengaran mana-mana dengan sengaja berniat menanamkan ketakutan kepada orang itu adalah melakukan perlanggaran undang-undang adat suku kaum Dusun Tobilung dan boleh dikenakan:

(a) Membayar adat korualan ginawo 1 buah tinukul dan

(b) Membayar sogit 1 ekor ayam besar dan

(c ) Membayar adat pulanut 1 bontuk

Sumber: tobilung.blogspot.com

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADAT SUKU KAUM TOBILUNG: Bahagian 1 Istilah / Tafsiran

2009-05-26T11:33:00.004+08:00

1. Adat ~ Peraturan / Undang – undang.
2. Sogit ~ Pendingin atau imbangan.
3. Babas ~ Sogit pemberian mengikut adat yang bertujuan untukmengekalkan tali persaudaraan.
4. Tonduk ~Suatu benda kayu yang ditajamkan sebelah atas kemudian dipancakkan di atas tanah dekat pokok buah-buahan dan hujungnya menunjuk ke arah pokok buah-buahan menandakan tiada sesiapa berani mengambil atau mencuri buah – buahan tersebut.
5. Pagon ~ Benda berduri diikatpada pokok buah-buahan supaya tidak ada yang mencuri buah-buahannya.
6. Adat Malu ~Suatu pampasan adat berkenaan apa-apa yang menjadikan pihak terkilan kepada kejatuhan berkaitan dengan maruah, keaiban, kehinaan atau hilang kehormatan dihadapan saudara – mara atau masyarakat.
7. Koimanan ~ Suatu kerugian atau ganti rugi yang ditanggung disebabkan kemungkiran janji untuk melaksanakan suatu perbuatan.
8. Kotoliban ~ Pampasan adat yang perlu dibayar oleh adik yang berkahwin sebelum kakaknya.
9. Lapau ~ Adat kepanasan kepada suami atau isteri yang melakukan persetubuhan dengan orang lain iaitu membayar adat lapau sebagai pendingin.
10. Solod ~ Mengahwini isteri orang lain.
11. Monolod ~ Seorang perempuan yang berkahwin seorang lelaki yang adalah suami orang lain.
12. Miakan ~ Persetubuhan haram diantara orang-orang yang belum berkahwin.
13. Momuod ~ Adat berkabong kerana kematian suami atau isteri.
14. Mongindorosi ~ Perbuatan, perkataan, bunyi atau isyarat yang bertujuan hendak mengancam dengan kecederaan, kematian atau ketakutan.
15. Mongintinggon ~ Perbuatan , perkataan, bunyi atau isyarat yang bertujuan hendak memalukan atau membangkitkan kemarahan.
16. Pitas ~ Adat pemutus tali persaudaraan yang hendak berkahwin.
17. Sumbang ~ Adat kepanasan kerana saudara kadim bersetubuh.
18. Lapau Namatai ~ Adat tertindeh kepada si mati.
19. Mengintulus ~ Kata-kata yang bertujuan supaya seseorang itu mati.
20. Adat Koyomutan ~ Adat pembersih kerana terminum atau mandi di sungai, kolam atau perigi yang dibubuh oleh orang lain apa-apa jenis kekotoran seperti bangkai.
21. Mintoronong ~ Perbuatan khianat.
22. Moniguras ~ Perbuatan mengancam seseorang dengan menggunakan parang, kayu atau sebagainya seperti memotong rumah, pagar, tanaman atau sebagainya.
23. Adat Raat Ginawo ~ Adat pendingin kepada seseorang yang sakit hati kerana perbuatan yang tidak baik.
24. Bontuk ~ Gelang yang diperbuat daripada luyang atau tembaga.
25. Mibusul ~ Perbuatan sumbang sejenis lelaki.
26. Milokop ~ Perbuatan sumbang sejenis perempuan.
27. Keemomolian ~ Suatu perbuatan yang tidak minta izin.
28. Labot ~ Membuat rumah atau menebas ladang yang tidak siap kemudian ditinggalkan sehingga mendatangkan hantu labot.
29. Peeimamang ~ Perbuatan yang berniat menganiaya seseorang.
30. Gumundala ~ Ingkar janji.
31. Momudali ~ Membuat tuduhan atau membuat kenyataan yang direka-reka dan palsu.
32. Solob ~ Patung peliharaan bertujuan menghimpunkan iblis / syaitan untuk kepentingan sendiri,kemudian dijadikan sebagai kawan untuk menyembuhkan penyakit atau sebagainya.
33. Kosugkuan ~ Suatu perkahwinan dua orang lelaki yang datang dari keluarga yang sama berkahwin sama-sama kepada dua orang perempuan yang adalah sekeluarga.
34. Wayud ~ Bayaran tambahan kepada orang yang mencuri dan membunuh binatang ternakan.
35. Adat Kababaaan ~ Adat perkahwinan yang ianya menjadi pengimbang.
36. Bangun ~ Adat imbang atas kematian seseorang.
37. Adat Pulanut ~ Adat pemberian sebagai pekeras kepada adat sogit.
38. Adat Sonsol ~ Adat inbangan jika berlaku kematian seseorang kerana perbuatan yang tidak disengajakan.
39. Miginawo ~ Bercinta sebelum ada pertunangan.
40. Adat Pisukud ~ Adat pekaras, adat perinding dan penolak kepanasan akibat membicarakan kedua pasangan lelaki dan perempuan yang sudah berhubungan sulit sebelum tunang dan berkahwin.
41. Karis Kiulu Sawan ~ Keris atau gayang yang berkepala atau berulu gading gajah.
42. Gook ~ Perkataan yang main-main dan boleh menyinggung perasaan orang lain.
43. Adat Purondom ~ Adat satu depa kain hitam untuk orang bobolian.
44. Adat Sompol ~ Adat satu depa kain putih untuk diberi kepada orang luka kerana dicederakan oleh orang.
45. Adat Kelikadan Dilah ~ Adat diberi kepada ketua kampung kerana minta cerai tetapi kembali lagi dengan isterinya tanpa merujuk kepada Ketua Kampung.
46. Loting ~ Adat tanda rumah yang tidak boleh dinaiki oleh orang lain kerana baru selesai upacara mengaji.
47. Keemuat ~ Kata-kata yang menyebut kemaluam lelaki atau perempuan.
48. Adat Monoliduk ~ Perbuatan seorang lelaki atau perempuan iaitu mengintip seseorang yang sedang mandi atau sedang tidur di dalam bilik.
49. Modsongodou ~ Upacara mengaji dengan tujuan perubatan tradisional.
50. Popotogod ~ Membangkitkan kemarahan seseorang dengan cuba mengancam atau menyebut apa-apa perkataan yang tidak baik.
51. Adat Kotigagan ~ Seseorang yang terkejut kerana melihat mayat di rumah, di ladang atau di sawah.
52. Kawantayan ~ Seseorang yang mati di rumah orang yang adalah bukan saudara kadimnya. Saudara kadim si mati dikenakan membayar adat pendingin atau adat kawantayan.
53. Adat Keenggoritan ~ Adat pemulih seseorang yang amat ketakutan akibat perbuataan orang yang cuba mengancam dengan kayu, parang dan sebagainya.
54. Adat Lakat ~ Adat pendingin rumah yang ianya kematian seseorang yang adalah bukan saudara kadim.
55. Adat Kesulangan ~ Adat pemberian kepada bobolian kerana gangguan semasa upacara mengaji seperti momurineet.
56. Kotulud Sunduwan ~ Seseorang yang amat terkejut kerana melihat perbuatan seseorang yang cuba mengancam.
57. Ternakan ~ Babi, kambing, lembu dan kerbau.
58. Unggas ~ Ayam
59. Gayo Babut ~ Adat kepanasan kepada orang tua kerana perkahwinan dua pasangan di mana ada terdapat tali persaudaraan si lelaki adalah anak kemanakan dan si perempuan adalah cucu kepada orang tua tersebut.
60. Popiasa ~ seseorang membuat penyataan palsu bertujuan menfitnah.
61. Monginggorit ~ Memuji bayi atau anak kerana kegemukan atau kecantikan.
62. Rondot Kabang ~ Kesalahan akibat membuat penyataan palsu dengan tujuan menfitnah.
63. Magawor ~ Memasuki bilik tidur perempuan dengan tujuan hendak merogol.
64. Mengorindang ~ Perbuatan khianat bertujuan hendak meruntuhkan rumahtangga orang.
65. Koonsipan ~ Tersepit, perlanggaran adat dalam perkahwinan dua pasangan di mana terdapat tali persaudaraan diantara kedua-dua pihak.
66. Memulansung ~ Seseorang yang mahu mengahwini seseorang gadis secara paksa.
67. Poposumboh ~ Menyakitkan seseorang dengan cara menyuruh syaitan atau iblis.
68. Mipopol ~ Bersumpah dengan bertujuan menegakkan kebenaran.
69. Mongimuntang ~ Menyebut perkataan lucah dengan tujuan memalukan seseorang.
70. Ketulang ~ Bayaran ganti rugi mengikut adat.
71. Sinandangaan ~ Kerbau, gong, tinukul, sumbul, gadur dan salapa.
72. Adat Namatai ~ Sogit orang mati (Roh)

UNDANG-UNDANG DAN ADAT ISTIADA SUKU KAUM TOBILUNG: Pengertian dan Peranan Hukum

2009-05-26T11:14:00.006+08:00

Pengertian Hukum Adat

Perkara 160 (2)Perlembagaan Malaysia memperuntukkan bahawa adat, setakat mana yang ianya dipakai adalah sebahagian dari undang-undang negara. Walau bagaimanapun, sebelum adat diiktiraf oleh undang-undang ianya terlebih dahulu mestilah memenuhi empat (4) syarat seperti berikut:

a) Adat mestilah sejarah turun menurun, ianya tidak boleh direka oleh masyarakat.

b) Adat mestilah diamati dan disanjung, dihayati serta diikuti oleh masyarakat.

c) Adat mestilah berterusan, tidak putus-putus dari satu keturunan pada suatu suku atau bangsa.

d) Adat mestilah mempunyai kuatkuasa untuk memgenakan hukuman ke atas orang yang melanggar adat.

Peranan Hukum Adat dan Prinsipnya

Untuk mengatur rukun hidup masyarakat, masyarakat dikawal oleh undang-undang adat. Setiap perlanggaran norma hidup yang berlaku dalam masyarakat akan dijatuhkan hukuman adat yang setimpal dengan perlanggaran. Pada zaman dahulu hukuman yang paling berat ialah hukuman mati. Hukuman lebih ringan, lebih ringan daripada itu ialah dikeluarkan daripada lingkungan masyarakat dan sekitarnya. Hukuman yang lebih ringan dan yang lazimnya ialah membayar denda yang dinamakan ‘sogit’. Denda sogit pula banyak jenis atau mengikut tingkatan dari berbagai punca yang timbul daripada perlanggaran atau kesalahan seseorang. Prinsip hukum adat umumnya ialah mewujudkan keamanan, ketenteraman setiap anggota masyarakat keseluruhannya. Hukum adat zaman dahulu kala tidak merupakan wang tetapi menggunakan ternakan dan alat-alat keperluan seperti panding, kumanis, sabpa, luping, gong, tinukul, sumbul, parang, bontuk dan sebagainya. Tetapi kerana keadaan peredaran zaman dan keperluan hidup sehari-hari telah berubah terutama sekali alat-alat seperti tersebut di atas amat susah diperolehi maka pembayaran denda atau ganti kerugian bertukar dengan wang di mana bayaran wang telah difikirkan berpatutan dengan nilai harta benda denda tersebut.

Sumber: tobilung.blogspot.com

HAPPY ANNIVERSARY

2009-05-18T20:46:00.006+08:00

Dear,

How do i begin to tell you how lucky i am to have you in my life. You're my best friend in good times and my rock in times of sorrow. You're the reason for sweet yesterday and promise for tomorrow. I never thought I could feel this loved until I become you wife. You made this year and every year the best one of my life.

"we don't know what the future has in store for you and me but this i know without a doubt, the best is yet to be"

-Happy 2ND Anniversary My Dear and God Bless You Always-

Lots Of Love - Your Wife

Gemilang & Standing In The Eyes Of The World

2009-05-16T09:45:00.003+08:00

Lagu ini kami nyanyi semasa Malam perpisahan PERTINA Smk Kota Marudu 2001. Lagi ini adalah salah satu lagu kesukaan guru kami..

SELAMAT HARI GURU

2009-05-16T09:27:00.003+08:00

Selamat Hari Guru kepada semua yang bergelar guru dan khas buat guru-guru yang telah bertungkus lumus mendidik ku...jasa mu cikgu tetap ku kenang. Terima Kasih Cikgu kerana menjadi penyuluh hidupku.

Selamat Hari Guru

- Dari Bekas Anak Murid Cikgu2 Sekalian -

A Mother's Prayer

2009-05-13T11:23:00.000+08:00

My Mother Taught Me,

2009-05-13T11:19:00.002+08:00

My Mother

2009-05-13T11:14:00.001+08:00

1 2 3 4

2009-05-13T11:06:00.000+08:00

Kasih Ibu

2009-05-13T10:50:00.000+08:00

Melayu pascaliberalisasi ekonomi

2009-05-12T11:04:00.001+08:00

GENAP 10 tahun, Malaysia sekali lagi terpaksa menempuh krisis ekonomi dunia. Krisis terakhir sekitar 1997-1999 yang dirancang oleh penyangak mata wang, George Soros. Tindakannya telah mengakibatkan nilai ringgit menyusut kepada RM4.50 bagi setiap dolar Amerika Syarikat (secara purata 1996: AS$1 > RM2.50). Malaysia yang ketika itu di bawah era Tun Dr. Mahathir Mohamad, terpaksa melaksanakan dasar kawalan modal (capital control) yang amat ketat.

Namun kini, di tengah-tengah kemelut ekonomi paling dahsyat sejak Perang Dunia Kedua, Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Tun Razak, mengumumkan liberalisasi ekonomi - suatu pendekatan berlawanan dengan strategi Tun Dr. Mahathir bagi mempertahankan ekonomi Malaysia.

Selayang pandang terhadap liberalisasi ekonomi, ia seolah-olah merugikan orang Melayu kerana syarat kuota 30 peratus pegangan saham bumiputera dalam 27 sektor ekonomi kini dihapuskan.

Sebenarnya, Malaysia sudah berada dalam situasi 'keterpaksaan' dan sedikit 'terkebelakang' dalam mengotakan janji dengan negara-negara serantau untuk menarik pelaburan asing langsung (FDI) ke ASEAN melalui liberalisasi ekonomi.

Data-data ekonomi terperinci juga menunjukkan bahawa Singapura dan Thailand yang melaksanakan liberalisasi ekonomi jauh lebih awal dari Malaysia berjaya mempamerkan tahap pemulihan ekonomi yang tinggi. Tetapi, di manakah Melayu pascaliberalisasi ekonomi ini?

Selain daripada kekuatan Melayu melalui institusi pelaburan gergasi seperti Permodalan Nasional Berhad (PNB) dan Tabung Haji, sebenarnya Melayu hari ini bertaburan dalam pelbagai sektor ekonomi sehingga susah untuk melihat dominasi dalam sesebuah industri secara spesifik.

Kalau dahulu di bawah era Tun Dr. Mahathir-Tun Daim Zainuddin melalui struktur ekonomi 'payung', kita dapat melihat antara lain enam ikon usahawan Melayu terkenal iaitu Tan Sri Wan Azmi (L&G), Tan Sri Azman Hashim (Arab Malaysian Group), Tan Sri Tajuddin Ramli (MAS), Allahyarham Tan Sri Yahya Ahmad (DRB-Hicom), Tan Sri Rashid Hussain (RHB Group) dan Tan Sri Halim Saad (Renong) yang bukan hanya jaguh dalam industri masing-masing di Malaysia tetapi juga mampu bersaing di peringkat antarabangsa.

Malangnya hari ini, hanya beberapa ikon usahawan Melayu yang dilahirkan. Komuniti kecil ini tidak semantap ikon terdahulu kerana kekuatan mereka lebih tertumpu di dalam negara dan banyak bergantung harap kepada kerajaan.

Apa yang ingin saya hurai mengenai senario di atas ialah Melayu tidak semestinya perlu mendominasi sesebuah industri secara spesifik. Dominasi ekonomi Melayu secara spesifik juga menjadikan kelompok usahawan Melayu seperti sitting-duck (sekawan itik) yang mudah dicantas oleh pesaing-pesaing bukan Melayu mahupun sebangsa dengannya.

Kita hari ini juga perlu sedar bahawa sebilangan besar Melayu bukanlah daripada keluarga yang dapat menyediakan modal untuk berniaga seperti kaum-kaum lain. Saya lahir dalam keluarga yang pernah hidup di bawah garis kemiskinan, berasa amat bersyukur kepada Allah SWT kerana menjadi seorang profesional yang berjaya dengan hanya bermodalkan tulang empat kerat dan akal yang diisi dengan ilmu pengetahuan tajaan kerajaan Malaysia.

Atas alasan supaya Melayu tidak tertumpu hanya pada sektor ekonomi tertentu dan supaya tidak terus alpa dengan kedudukan keluarga yang tidak bermodal untuk berniaga, usaha bagi melambakkan tenaga profesional dan vokasional perlu ditingkatkan.

Tiga Profesional Setiap Keluarga

Jika Tun Dr. Mahathir pernah melaungkan saranan "Ke arah 70 juta penduduk" bagi menampung strategi pembangunan negara, saya pula ingin menyarankan agar kerajaan pimpinan Najib-Muhyiddin menumpukan perhatian untuk melahirkan tiga profesional bagi setiap keluarga Melayu.

Ini kerana hari ini, secara purata, seseorang profesional mampu mengumpul aset sejumlah RM1 juta apabila mencecah umur 40 tahun. Mengikut penganalisisan kami, jika enam ikon Melayu yang dilahirkan sewaktu era Tun Dr. Mahathir-Tun Daim mempunyai aset berjumlah RM1 bilion setiap seorang, jumlah aset terkumpul adalah RM6 bilion.

Jumlah aset sebanyak RM6 bilion ini sebenarnya memerlukan hanya 6,000 orang profesional dari puluhan ribuan siswazah yang keluar dari lebih 100 IPTA dan IPTS setiap tahun. Yang pasti, di kalangan 6,000 profesional tersebut akan lahir beberapa individu yang menyerlah sebagai ikon usahawan Melayu terkenal.

Dengan wujudnya senario tersebut, lambakan profesional Melayu dalam pelbagai sektor ekonomi secara tidak langsung mengurangkan risiko dicantas; merapatkan jumlah golongan kaya dan miskin; dan meneruskan budaya ekonomi 'payung' yang membimbing ribuan generasi pelapis ekonomi Melayu akan datang.

Kesimpulannya, Melayu pascaliberalisasi ekonomi perlu merebut pendedahan pengalaman dalam 27 sektor ekonomi yang dipegang oleh pelabur asing.

Pendedahan yang baik sebenarnya boleh diolah menjadi senjata untuk bersaing dalam penyelidikan, penghasilan produk, pembinaan dan penyediaan perkhidmatan yang berkualiti menjangkaui piawaian antarabangsa.

Akhirnya, Melayu bukan hanya mendominasi pelbagai sektor ekonomi tetapi menjadi jaguh di peringkat dunia dan tidak lagi bergantung kepada kerajaan.

*SUMBER - RENCANA UTUSAN MALAYSIA 12 MAY 2009-

Harga koko mampu kekal tinggi

2009-05-12T10:48:00.002+08:00

HARGA koko di pasaran dunia yang dianggap tinggi sekitar AS$2,500 (RM8,750) satu tan ketika ini dapat dikekalkan atau ditingkatkan lagi jika pengusaha industri itu berusaha mempelbagaikan kegunaannya, kata Menteri Perusahaan, Perladangan dan Komoditi, Tan Sri Bernard Dompok.

Beliau berkata, kepelbagaian dalam penggunaan komoditi itu dapat meningkatkan permintaannya pada peringkat antarabangsa, sekali gus membantu mengekalkan atau meningkatkan lagi harganya walaupun ketika kegawatan ekonomi global.

Bagi tujuan itu, katanya pengeluar produk koko perlulah lebih peka dengan kehendak pengguna.

“Dalam dunia serba moden ini, satu daripada cara yang dapat memenuhi kehendak pengguna adalah dengan menggunakan sepenuhnya kemudahan sains dan teknologi khasnya melalui penyelidikan dan pembangunan (R&D),” katanya pada sidang media selepas merasmikan Persidangan Koko Antarabangsa Malaysia di ibu negara, semalam.

Seramai 250 peserta dari 15 negara menyertai persidangan selama dua hari bermula semalam bagi berkongsi pengalaman dan pendapat bagaimana meningkat serta memajukan lagi industri koko peringkat domestik dan antarabangsa.

Ketika ini, keluasan tanaman koko negara adalah sekitar 20,000 hektar dan saiznya semakin mengecil kerana menghadapi persaingan pembesaran kawasan tanaman komoditi lain seperti sawit.

Beliau berkata, penanam koko kecil-kecilan digalak untuk bergabung sebagai satu kaedah meningkatkan lagi pengeluaran koko negara.

“Kita merancang menjalin kerjasama dengan Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah bagi mewujudkan kawasan tanaman koko yang lebih luas,” katanya.

*SUMBER - BERITA HARIAN 12 MAY 2009 -

HAPPY MOTHER'S DAY.....

2009-05-10T21:17:00.006+08:00

Selamat Hari Ibu kepada mereka2 yang bergelar ibu dan untuk kita semua hargailah ibu2 kita kerana ibu cukup berharga dalam hidup kita dan......

Bila dahaga, yang susukan kita....mak
Bila lapar, yang suapkan kita....mak
Bila keseorangan, yang sentiasa di samping.. ..mak
Bila bangun tidur, kita cari....mak
Bila nangis, orang pertama yang datang ....mak
Bila nak bermanja, kita dekati....mak
Bila nak bergesel, duduk sebelah....mak
Bila sedih, yang boleh memujuk hanya....mak
Bila nakal, yang memarahi....mak
Bila merajuk, yang memujuk kita cuma....mak
Bila melakukan kesalahan, yang paling cepat marah....mak
Bila takut, yang tenangkan....mak
Bila nak peluk, yang kita suka peluk....mak
Aku (Kita) selalu teringatkan ....mak
Bila seronok, orang pertama kita nak beritahu.....mak
Bila takut, kita selalu panggil... "mmaaakkkk! "
Bila sakit, orang paling risau adalah....mak
Bila buat hal, yang marah kita dulu....mak
Bila ada masalah, yang paling risau.... mak
Yang selalu masak makanan kegemaran....mak
kalau balik ke kampung, yang selalu bekalkan lauk pauk kampung.....mak
Yang selalu berleter kat kita...mak
Yang selalu puji kita....mak
Yang selalu nasihat kita....mak
Bila nak kahwin..Orang pertama kita tunjuk dan rujuk.....mak

Kita ada pasangan hidup sendiri dan bila ada pasangan....

Bila seronok, kita cari....pasangan kita
Bila sedih, kita cari....mak

Bila berjaya, kita ceritakan pada....pasangan kita
Bila gagal, kita ceritakan pada....mak

Bila bahagia, kita peluk erat....pasangan kita
Bila berduka, kita peluk erat....Mak

Bila nak bercuti, kita bawa....pasangan kita
Bila sibuk, kita hantar anak ke rumah....mak

Bila sambut valentine.. Kita bagi hadiah pada pasangan
Bila sambut hari ibu... cuma dapat ucapkan Selamat Hari Ibu

Selalu.. Kita ingat pasangan kita
Selalu.. mak ingat kat Kita

Bila-bila... Kita akan talipon pasangan kita
Entah bila... kita nak talipon mak

Selalu...kita belikan hadiah untuk pasangan
Entah bila... kita nak belikan hadiah untuk emak

Renungkan:

"Kalau kau sudah habis belajar dan berkerja... bolehkah kau kirim wang untuk mak?
mak bukan nak banyak... lima puluh ringgit sebulan pun cukuplah".
Berderai air mata jika kita mendengarnya........

Tapi kalau mak sudah tiada..........
MAKKKKK...RINDU MAK.... RINDU SANGAT....

Berapa ramai yang sanggup menyuapkan ibunya....
berapa ramai yang sanggup mencuci muntah ibunya.....
berapa ramai yang sanggup mengantikan lampin ibunya.....
berapa ramai yang sanggup membersihkan najis ibunya.......
berapa ramai yang sanggup membuang ulat dan membersihkan luka kudis ibunya....
berapa ramai yang sanggup berhenti kerja untuk menjaga ibunya.....

dan akhir sekali berapa ramai yang sembahyang JENAZAH ibunya......

Seorang anak mendapatkan ibunya yang sedang sibuk menyediakan makan malam di dapur lalu menghulurkan sekeping kertas yang bertulis sesuatu. Si ibu segera mengesatkan tangan di apron menyambut kertas yang dihulurkan oleh si anak lalu membacanya.Kos upah membantu ibu:

1) Tolong pergi kedai : RM4.00
2) Tolong jaga adik : RM4..00
3) Tolong buang sampah : RM1.00
4) Tolong kemas bilik : RM2.00
5) Tolong siram bunga : RM3.00
6) Tolong sapu sampah : RM3.00
Jumlah : RM17.00

Selesai membaca, si ibu tersenyum memandang si anak sambil sesuatu berlegar-legar si mindanya. Si ibu mencapai sebatang pen dan menulis sesuatu di belakang kertas yang sama.

1) Kos mengandungkanmu selama 9 bulan - PERCUMA
2) Kos berjaga malam kerana menjagamu - PERCUMA
3) Kos air mata yang menitis keranamu - PERCUMA
4) Kos kerunsingan kerana bimbangkanmu - PERCUMA
5) Kos menyediakan makan minum, pakaian, dan keperluanmu -PERCUMA
Jumlah Keseluruhan Nilai Kasihku - PERCUMA

"Buat Mama yang tercinta, walaupun mama sudah tiada lagi di dunia ini, mama tetap di hati kami semua. Kasih, perhatian, suara, senyum dan tawa mu tetapi dihati kami selama-lamanya. Kenangan bersama mama tetap abadi dalam setiap langkah kami. Terima kasih Mama kerana melahirkan dan membesarkan kami serta memberikan kasih sayang dan segala-gala yang mama tinggalkan untuk kami semua, kami hargainya. Mamalah ratu hati kami dan mamalah ibu terbaik di dunia bagi kami anak-anakmu. Mama akan kami ingati dalam setiap hebusan nafas kami dan doa kami sentiasa bersama mama. Moga mama damai sejahtera bersama dia yang maha kuasa...WE LOVE YOU MOM!!HAPPY MOTHER'S DAY!"

SELAMAT HARI IBU UNTUK SEMUA IBU2.

GOD BLESS YOU ALL!

The Beauty of Mathematics....

2009-04-28T15:25:00.002+08:00

Here is an interesting and lovely way to look at the beauty of mathematics, and of God, the sum of all wonders.

1 x 8 + 1 = 9
12 x 8 + 2 = 98
123 x 8 + 3 = 987
1234 x 8 + 4 = 9876
12345 x 8 + 5 = 987 65
123456 x 8 + 6 = 987654
1234567 x 8 + 7 = 9876543
12345678 x 8 + 8 = 98765432
123456789 x 8 + 9 = 987654321

1 x 9 + 2 = 11
12 x 9 + 3 = 111
123 x 9 + 4 = 1111
1234 x 9 + 5 = 11111
12345 x 9 + 6 = 111111
123456 x 9 + 7 = 1111111
1234567 x 9 + 8 = 11111111
12345678 x 9 + 9 = 111111111
123456789 x 9 +10= 1111111111

9 x 9 + 7 = 88
98 x 9 + 6 = 888
987 x 9 + 5 = 8888
9876 x 9 + 4 = 88888
98765 x 9 + 3 = 888888
987654 x 9 + 2 = 8888888
9876543 x 9 + 1 = 88888888
98765432 x 9 + 0 = 888888888

Brilliant, isn’t it?

And look at this symmetry:

1 x 1 = 1
11 x 11 = 121
111 x 111 = 12321
1111 x 1111 = 1234321
11111 x 11111 = 123454321
111111 x 111111 = 12345654321
1111111 x 1111111 = 1234567654321
11111111 x 11111111 = 123456787654321
111111111 x 111111111 = 12345678987654321

Now, take a look at this…

101%

From a strictly mathematical viewpoint:

What Equals 100%?

What does it mean to give MORE than 100%?

Ever wonder about those people who say they are giving more than 100%?

We have all been in situations where someone wants you to

GIVE OVER 100%

How about ACHIEVING 101%?

What equals 100% in life?

Here’s a little mathematical formula that might help

Answer these questions:

If:

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Is represented as:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26.

If:

H-A-R-D-W-O-R- K

8+1+18+4+23+15+18+11 = 98%

And:

K-N-O-W-L-E-D-G-E

11+14+15+23+12+5+4+7+5 = 96%

But:

A-T-T-I-T-U-D-E

1+20+20+9+20+21+4+5 = 100%

THEN, look how far the love of

God will take you:

L-O-V-E-O-F-G-O-D

12+15+22+5+15+6+7+15+4 = 101%

Therefore, one can conclude with mathematical certainty that:

While Hard Work and Knowledge will get you close, and Attitude will
Get you there, It’s the Love of God that will put you over the top!

Have a great day…
and that God bless you!

Tomorrow can be too late......

2009-04-25T08:56:00.002+08:00

The Message is really nice!!!

If you're mad with someone and nobody's there to fix the situation... You fix it. Maybe today, that person still wants to be your friend.. And if u doesn't, tomorrow can be too late .

If you're in love with somebody, but that person doesn't know... tell her/him. Maybe today, that person is also in love with you. And if you don't say it, tomorrow can be too late.

If you still love a person that you think has forgotten you... tell her/him. Maybe that person has always loved you. And if you don't tell her/him today, tomorrow can be too late.

If you need a hug of a friend... ask her/him for it. Maybe they need it more than you do. And if you don't ask for it today, tomorrow can be too late.

If you really have friends who you appreciate.. . tell them. Maybe they appreciate you as well. That if you don't and they leave or go far away today, tomorrow can be too late.

If you love your parents, and never had the chance to show them... do it. Maybe you have them there to show them how you feel. That if you don't and they leave today, and then tomorrow can be too late.

P/S: Share this word today...coz tomorrow can be too late!

Desaku yang Permai...

2009-04-16T12:32:00.005+08:00

Ini time muda2, berposing dengan hubby di tengah sawah padi hehehe...

Ini sebahagian pemandangan Desa ku yang baru tanam padi....hehehe

Bersambung........

A nice story to be shared....

2009-04-11T10:32:00.000+08:00

A married lady was expecting a birthday gift from her husband. For many
months she had admired a beautiful diamond ring in a showroom, and knowing
her husband could afford it, she told him that was all she wanted. As her
birthday approached, this lady awaited signs that her husband had purchased
the diamond
ring. Finally, on the morning of her birthday, her husband
called her into his study room. Her husband told her how proud he was to have
such a goodwife, and told her how much he loved her. He handed her a beautiful
wrapped gift box. Curious, the wife opened the box and found a lovely,
leather-bound Bible, with the wife's name embossed in gold. Angrily, she
raised her voice to her husband and said, 'With all your money you give me
a Bible? and stormed out of the house, leaving her husband. Many years passed
and the married lady was very successful in business. She managed to settle
for a more beautiful house and a wonderful family, but realized her ex-husband
was very old, and thought perhaps she should go to visit him. She had not seen
him for many years. But before she could make arrangements, she received a
telegram telling her that her
ex-husband had passed away, and willed all of his
possessions to her. She needed to come back immediately and take care of things.
When she arrived at her ex-husband's house, sudden sadness and regretfilled her
heart. She began
to search through her ex-husband's important papers and saw
the still new Bible, just as she had left it years ago. With tears, she opened
the Bible and began to turn the pages. Her ex-husband had
carefully underlined
a verse, Matt
7:11 , 'And if you, being evil know how to give good gifts to your
children, how much more shall your Heavenly Father which is in heaven, give to
those who ask Him?' As she read those words, a tiny package dropped from
the
back of the Bible. It had a diamond ring with her name engraved on it, the same
diamond ring which she saw at the showroom. On the tag was the date of her birth,
and the
words...'LUV U ALWAYS'... How many times do we miss God's blessings
because they are not packaged as we expected? I trust you enjoyed this.

P/S:
Do not spoil what you have by desiring what you have not;
but remember that what you now have was once among the things you only hoped for...
IF YOUR GIFT IS NOT PACKED THE WAY YOU WANT IT, IT'S BECAUSE IT IS BETTER PACKED THAT WAY! ALWAYS APPRECIATE LITTLE THINGS; THEY USUALLY LEAD YOU TO ATTACHMENTS!

Cracked Pot....

2009-04-11T10:02:00.001+08:00

Inilah nasihat pepatah lama Cina

Seorang wanita tua cina mempunyai dua bekas pasu air yang digantung disetiap penjuru galah yang di bawanya. Salah satu pasu itu telah retak sedikit, sementara yang satu lagi masih elok dan selalu dapat mengisi air dengan penuh. Pada akhir perjalanan yang jauh dari sungai ke rumah orang tua itu, pasu yang retak hanya dapat sampai dengan separuh air sahaja. Keadaan ini berlaku setiap hari selama dua tahun dan wanita tua itu hanya dapat membawa satu setengah pasu air sahaja. Semestinya, pasu yang sempurna sangat berbangga dengan pencapaianny, dan sebaliknya pasu yang retak itu sangat malu dengan ketidak sempurnaannya dan berasa sangat sedih kerana ia hanya mampu membawa separuh air daripada sepatutnya. setelah dua tahunberlalu dengan kepahitan dan kegagalan pasu yang retak itu berbual dengan wanita tua itu di tepi sungai..."Aku sangat malu dengan diriku yang retak ini, menyebabkan air tertumpah di sepanjang perjalanan ke rumah mu". Wanita tua itu tersenyum dan berkata "sedarkah kamu wahai pasu ku yang retak akan bunga-bungaan di bahagian laluan kamu, tetapi bukan di laluan pasu yang lagi satu?" Itu kerana aku selalu menyedari akan kekurangan dirimu, Oleh itu aku telah menyemai benih-benih bunga di bahagian laluan kamu. Setiap hari apabila kita pulang dari sungai, tanpa kamu sedari kamu telah menyiram benih-benih bunga itu dan ia tumbuh dengan subur. Selama dua tahun ini, aku berpeluang untuk memetik bunga-bunga yang cantik untuk menghiasi meja rumahku. Sekiranya kamu tidak menjadi dirimu sendiri, mungkin tiada keindahan sebegitu di rumahku. Ingatlah wahai pasu ku, setiap kita mempunyai kekurangan tersendiri, tetapi keretakan dan kekurangan itulah yang menjadikan perkongsian hidup yang menarik dan bermanfaat."

P/s: Kita perlu menerima setiap manusia seadaanya dan melihat kebaikan di dalam diri mereka dan bukannya melihat kepada keadaan bentuk fizikal mereka. Bentuk fizikal tidak mencerminkan siapa mereka tetapi yang di dalam diri itu yang akan mencerminkannya. Kepada semua sahabatku yang sempurna mahupun kurang sempurna, moga hari anda ceria dan ingatlah untuk mencium bau bunga-bungaan di laluan anda!!

Keluarga Angkat Ku

2009-04-09T22:22:00.000+08:00

My Sis Wif her Friend at Australia

Happy wif PoPo

Si Mummy melayan Cucunya

Cuti2 Malaysia

Daddy, Mummy, Bro. Roy n Sis. Gurl

I love dis family...tapi jarang2 p lawat ni...rindu Daddy n Mummy punya SAMBAL..sedap!!!!
God Bless All of You!!

Life is short...Love while you can!!

2009-04-09T12:01:00.000+08:00

Happiness is reachable, no matter how long it last.
We should stop making our lives complicated.

Life is short
Break the rules
forgive quickly
, love truly
laugh constantly
And never stop smiling
no matter how strange life is
Life is not always the party we expected to be
but as long as we are here, we should smile and be grateful.

Stick Figure Family

2009-04-09T11:13:00.001+08:00

Make your Stick Figure Family at FreeFlashToys.com

Lagu Siuk Kenangan Zaman Sikul..

2009-04-02T13:38:00.000+08:00

Wahhhhh...dis song kenangan TIME SIKUL.....me n de geng awz sing dis song after dinner or b4 modop. Om korongow koi doo' TERIAKAN c BUNDA soira koi do suminding...just ignore c BUNDA biasa suda dia teriak hehehe (jgn marah ya bunda, bunda c Cath tu kuikuikui) but i really like the melody even c BUNDA teriak ahaks3.....utk c Cath i miss u main gitar for me, i wan to sing dis song.....

alala..tiada original singer gia ni..antam saja la

BUAT YANG TERCINTA

Resah..
Ku dalam kesepian
Kini kerinduan
Dirimu, di mana gerangan
Senyumanmu sinar matamu
Hadir di dalam impian
Sunyi..Kini ku rasakan
Inginku titipkan rinduku pada angin lalu
Ku nantikan dan ku nanti
Saat kau datang padaku

* (Korus)
Ku bawa dikau dalam mimpiku
Hatiku memanggil namamu
Dengarkah dikau suara hatiku
Membisik ku rindu padamu
**
Dikau..Yang sangat ku sayang,
kini berjauhan
Bilakah masanya bersua
Inginku curah kan segalanya
Buat dikau yang tercinta

Ulang * dan **
Buat dikau yang tercinta (2x)

SINAMU @ GAGAU @ BOSOU @ JARUK

2009-04-02T12:52:00.000+08:00

Hahaha najadi nunu ti blog ku ti...miguguwol nopo oh boros. Kuroyon poh, iti noh komoyon dot SINAMU @ GAGAU @ BOSOU @ JARUK....Ogumu poh dah man ku sorita ti boo' nga ngiaso poh masa ku ie anaru posurat aati blog ku, man ku kembagu lah kio, kowonsoi oku poh SINAMU @ GAGAU @ BOSOU @ JARUK hehehe...kopitongkiad tokou poh!!!

This My Small Family Want to Share Wif U all!!!

2009-03-31T15:14:00.000+08:00

Pray to GOD!!

Smile to My MuM!

Baby Fufu
Happy Boy!

Papa & Son

My New Born Pride & Joy

Papa & Mummy

Koupusan songulun Tanak Tolumis

2009-03-30T09:33:00.000+08:00

Insan tadau minamanau oku id iso oh kadai ie papadagang doh kosukupan tanganak susumikul om kambawa. Maso ku manau panau kokito ku ie mongingiro doo' sin popoguli doo' sin id songulun tanak kusai. It tanak ri, waro noh 'dati id saralom 5 or 6 toun. Korongou ku ie mongingiro sin mokimaap id di tanak tu amu kosukup ie sin doh momoli 'dit tininganak. Korongou poh di tanak iguri, intong eyoh id di oodu doo' om pomoros "oodu, otopot gia amu kosukup ti sin ku? om kadi simbar dii oodu "ne'lan nu noh rii amu kosukup sin nu momoli ti tininganak " om kadi oodu "iti koh poh kio, mongoi oku poh intong aalo sampaping" om pamanau ie oodu. Ie tanak nga kakal poh poingigit it tininganak. Pamanau oku om insamakai ku ie tanak om uudiyoh ku isai patakaan doo' loh tininganak. Om kadi simbar di tanak "Patakon ku ti tininganak kuma di tobpineh ku tondu, asanangan kopio eyoh ti tininganak om otumbayaan eyoh doo' potodon di santa claus orikot oh tadau krismas'. Kada katangkaboo kangku di tanak, rumikot kasari ie santa claus papatod. "amu" kad simbar di tanak, "tu suai no kinoiyonon doo', patakon ku da dii ama iti tininganak om oigitan doo' om kataak irid tobpineh ku sa'ra yama mamanau mongoi daa'lo. Ie tobpineh ku nakapanau noh minongoi rubaa doo' kinoringan. Kadi apa ku, yama nga amu noh o'lad doo' mamanau mongoi rubaa doo' kinoringan". Nokotigog ginawo ku nokorongow. Sirot noh it tanak id doogo om pomoros "kangku dii apa, prongon noh ie ama, poindadan oku poh koli nantad tid kadai tu waro poigitan ku doo' mamanau". Om pokito oku dii tanak iso gambar doo' ie poingirak om pomoros " poigitan ku dii ama ti gambar ku, arap oku amu oku olingngan dii ama. Nokoboros oku dii ama, kada oku iduwanai nga kadi apa mamanau ie ama nuh mongoi ilo dii tobpineh nu". Intangai no dii tanak kembagu ie tininganak. Onuoh ku it poiyanan kud sin om panganu oku tokuri iri sin ku om pokionuoh ku poiyanan dii tanak doo' sin kakalu amu nuh nokita kopiyo nga kosukup ie sin nuh kangku. Mai ku ruangai ie sin doo' om mai ku noh kakagia kiro, nga kosukup ie sin doo' om waro poh oh lobii. Om kadi tanak "konsikou kinoringan tu tinakan oku diikau doo' sin". Om sirot noh it tanak id dogo om pomoros "kosodop ie amu oku poh nokodop minomoros oku id kinoringan doo' maan noh pastio kosukup sin ku momoli ti tininganak. kininongow kinoringan it boros ku. Mokianu oku poh daa do lobi sin nga amu oku kobulun mokianu togumu mantad kinoringan. Nga intangai pogi tinakan oku kinoringan sin dot okon tininganak noh toboli nga bunga ros topurak nga obolii ku ie. Asanangan kopio ie ama ku doo' ros topurak. Mantadi iri amu ku olingan it tanak mantad pomusaran ku. Kosorou ku iso tabar it nabasa ku id ponunuratan do tabar2 sanganga dau. Kadi minan posurato waro iso luri it minaan papanao doo' nauk tulun nakalangar doo' kurita it pinapanau songulun tondu tomulok om tanak doo tandu ie okoro poh. Ie tanak notilombus napatai, om it moleng nga mogindad poh timpu ilo walai susumakit tu minana poh sombungai doo' ginawo. Iri no suang walai dii tanak it noruban kud ilo kadai. duo tadau nakatalib, kabasa ku id tabar wagu, napatai noh ie tondu. amu noh kataan ginawao ku om pomoli oku ros topurak om igitai ku mongoi ilo walai panambayangan dii tondu. Iri noh ie tondu, id lungun doo' poingigit doo' ros topurak om gambar dit tanak kusai, om ie tininganak poingiliw id sampaping dii tondu poingodop. iduanai ku walai om pogiad oku, opurimanan ku koposion ku kosuai sampai poinled. Koupusan dii tanak kuma dii ama om tobpineh do osorou ku ie. Tadau biano osusa kopio doo' mangabayang. Amu nopurimanan nga nanuh ngawi dii tulun nauk koposion it tosonong dii tanak.

* Soro noh dikoyu om mai noh koyu itungngo, poigkuro mah koposion takou bang yaton ie nokontok iguri.. GOD BLESS YOU!!

"Wife vs Girlfriend"

2008-07-16T14:53:00.000+08:00

"What do you think......"

"Wife is like TV, girlfriend is like Handphone (HP). At home watch TV, go out bring HP. No money sell TV. Got money change HP. Sometimes enjoy with TV, but most of the time play with HP. TV free for life but HP if you don't pay the services will be terminated. TV is big, bulky and most of the time old, but handphone is cute, slim, curvy and very portable at any time. Operational cost for TV is often acceptable but for HP is high and often demanding. Most Important, TV got remote.. HP don't have..

Last but not least........

TV do not have virus, but HP yes..........have VIRUS...............once got it, terus KONG........hahahahaha..... so better choose TV ..... "